Dronken, baldadig en boos – met aansteker

Wie: Mitchell

Kwestie: brandstichting, vernieling

Waar: rechtbank Utrecht

Mitchell (27) is gespannen. Op de gang vraagt hij aan de bode wat er straks zal gebeuren. „Ik ben hier nog nooit geweest.” De bode stelt hem gerust. Over twee weken „krijg je uitslag”.

Binnen bekent Mitchell aan de drie strafrechters vlot alles. In juli vorig jaar had hij problemen met z’n vriendin. Hij was boos en gefrustreerd, bleef op z’n werk hangen en ging daarna drinken. Héél veel drinken, tot heel laat. Toen hij het café uit liep met z’n aansteker nog in de hand vroeg hij zich af of de tassen aan een fiets zouden kunnen branden. Het antwoord was ja. Dat gold ook voor het papier in een klikobak verderop. Mitchell belde de brandweer en liep terug naar de fiets. Z’n vrienden bleken daar al overheen te hebben geplast.

Mitchell was dronken, boos, baldadig, ongedurig en trouwens ook hongerig. Tijd dus voor een patatje kapsalon en een rondje door het centrum, van Zeist. Achter de Albert Heijn hield hij z’n aansteker op twee plaatsen bij een stapel kratten, en rende weg.

Hij kwam weer bij z’n positieven toen er hard op de deur werd gebonsd. Hij bleek in het schuurtje van z’n vriendin te zijn gaan slapen. Buiten stond „de hele wijk vol met politie”, legt hij uit. De wijkagent was er ook. Die had hem herkend van de camerabeelden. Het brandje was flink uit de hand gelopen, met vlammen van wel vier meter. In de AH-winkel waren de sprinklers aangeslagen. Hoeveel schade dat veroorzaakte, weet niemand – de winkelier diende geen claim in.

Mitchell mocht daarna alleen uit voorarrest als hij zich aan een aantal strenge voorwaarden zou houden. Hoe dat is gegaan, vraagt de rechter. Mitchell vertelt. Hij heeft zich inmiddels voor z’n alcoholverslaving in de Jellinek-kliniek laten opnemen en is nu vier maanden clean. Hij legt uit wat hij op de ‘detox’ geleerd heeft. Over de Liberman-module ‘Omgaan met verslaving’, die je risico’s leert herkennen en signalen van je lichaam. „Nu ik alles zelf moet doen is het wel heel moeilijk.” Vooral rond Oud en Nieuw en Koningsdag „als er feest is”. Om de drang dan de baas te blijven gaat hij wandelen of „iets leuks doen met m’n dochtertje”.

Hamburgerketen

Hij heeft inmiddels werk – vijf dagen per week bij een hamburgerketen. Wat hij daar precies verdient kan hij desgevraagd niet zeggen. Mitchell zit in de schuldsanering. Hij krijgt leefgeld van z’n bewindvoerder. Huur en energie worden buiten hem om betaald. Hij is ook terug bij z’n vriendin. En hij staat tweewekelijks onder toezicht van de reclassering. Daarnaast praat hij iedere week met een hulpverlener van Inforsa over z’n verslaving. Voor hun relatie hebben ze daarnaast samen begeleiding van Humanitas. Hulp van vier instanties dus op vier gebieden: gedrag, verslaving, relatie en financiën.

Op een enkele gemiste afspraak met de reclassering na houdt Mitchell zich aan alle afspraken. Hij krijgt er van de officier complimenten voor. Brandstichting met ‘gemeen gevaar voor goederen’ levert volgens de richtlijnen een eis van 20 tot 30 maanden onvoorwaardelijke celstraf op. Maar Mitchell heeft een blanco strafblad en „hard aan zichzelf gewerkt”. De eis is daarom vijf maanden voorwaardelijk, twee jaar proeftijd en een werkstraf van 200 uur. Plus een meldplicht bij de reclassering, aan de opdrachten die zij geeft moet hij gehoorzamen.

Mitchell is vooral opgelucht. Hij heeft spijt en begrijpt achteraf niet waarom hij deed wat hij deed. Zijn advocaat voert nog aan dat de psychiater Mitchell „licht verminderd toerekeningsvatbaar” vond, reden waarom hij eigenlijk beoordeeld zou moeten worden als een minderjarige. Hij deed het immers allemaal niet „willens en wetens”.

De rechtbank geeft twee weken later precies wat het OM eiste: vijf maanden voorwaardelijk, twee jaar proef en 200 uur werken. Waarbij de belangrijkste overweging is dat verdachte „zijn leven weer aardig op de rit lijkt te hebben”. De kans op recidive wordt laag ingeschat. Ook wordt rekening gehouden met zijn verstandelijke ontwikkelingsstoornis die „matig ernstig” is. Hij blijft onder toezicht van de reclassering en moet z’n behandeling tegen alcoholverslaving voortzetten.