Christen-democraten en sociaal-democraten verliezen meerderheid in Europees Parlement

De traditionele middenpartijen in het Europees Parlement verliezen terrein aan liberalen, groenen en radicaal-rechts. De opkomst is hoog dit jaar: EU-wijd rond de 50 procent.

Het Europees Parlement.
Het Europees Parlement. Foto EPA

Het Europees Parlement lijkt eindelijk zijn feest te hebben gevonden. ‘Een feestcommissie op zoek naar een feest’, noemde premier Rutte het parlement ooit. Dat gaat niet langer op nu de opkomst bij de Europese verkiezingen EU-wijd rond de 50 procent uitkomt, aanzienlijk meer dan de 42,6 procent van vijf jaar geleden. Het Europadebat in de EU-landen wordt scherper naarmate duidelijk wordt dat diverse uitdagingen, waaronder klimaatverandering en de groeiende macht van China, alleen in Europees of internationaal verband benaderd kunnen worden. Dat stuwt de opkomst omhoog.

Getuige de exitpolls en eerste verkiezingsuitslagen vindt daarbij op Europees niveau plaats wat in Nederland al langer gaande is. De traditionele middenpartijen verliezen terrein aan liberalen, groenen en radicaal-rechts. Voor het eerst hebben de christen-democraten en sociaal-democraten straks een derde fractie nodig om wetgeving met een meerderheid door het parlement te loodsen. De liberale ALDE-fractie, met VVD en D66, heeft daar de beste papieren voor. Die groeit flink door de komst van de beweging Renaissance van de Franse president Macron. Ook de Groenen staan op aanzienlijke winst, vooral door het succes in Duitsland.

Uiterst rechts is verdeeld

Radicaal-rechts wordt sterker nu Rassemblement National mogelijk de grootste wordt in Frankrijk en de Lega waarschijnlijk fors wint in Italië. Maar voorlopig blijven de partijen op de uiterst rechtse flank verdeeld over meerdere fracties, wat hun slagkracht verkleint. Een van de struikelblokken is Rusland. De Poolse regeringspartij PiS wil zich niet aansluiten bij de nieuw te vormen fractie rond de Italiaanse Lega en Rassemblement National, omdat de Polen de banden met Rusland daar te intiem vinden.