De fietsstad is de sleutel tot een schonere toekomst

Lezer Klaas Kalkwiek vindt het onbegrijpelijk dat Amsterdam zich een ‘fietshoofdstad’ durft te noemen (ingezonden brief Amsterdam ‘voorbeeld’? Nou breekt mijn klomp, Amsterdambijlage, 4 mei). Hij woont zelf in een van de meest vervuilde straten van Nederland, waar het auto- en busverkeer alleen maar is toegenomen. „Hoezo een voorbeeld van duurzame mobiliteit?”

Maar het een sluit het ander niet uit. Amsterdam is werkelijk een van de prettigste steden ter wereld om te fietsen. Dit stellen wij niet uit zelfverheerlijking maar op basis van een nuchtere internationale vergelijking, die vaker door buitenstaanders wordt gemaakt dan door Amsterdammers zelf. Amsterdammers klagen liever dan dat ze hun geschiedenis kennen.

Amsterdam heeft een uitgestrekt netwerk van goede fietsroutes, waarvan dagelijks honderdduizenden gebruik maken. Fietsen is hier veiliger dan in vrijwel iedere andere stad. Dit is niet altijd zo geweest. Zestig jaar geleden dreigde de fiets de strijd met de ongebreidelde auto te verliezen. Er volgde een ommekeer dankzij actievoerders, en dankzij een gemeentebestuur dat tijdig de waarde van de fiets voor de stad inzag. Sindsdien is er geduldig gewerkt aan betere voorzieningen voor fietsers. De stad is er leefbaarder en veiliger door geworden. De meeste voorzieningen (onderwijs, sport, cultuur, commercieel) zijn hier nog altijd op comfortabele fietsafstand te vinden; daar heb je als Amsterdammer geen auto voor nodig. Het aantal verkeersdoden is gedaald van meer dan 100 per jaar rond 1970, naar circa 15 nu.

Met dit alles is Amsterdam natuurlijk nog lang niet volmaakt. Amsterdam is óók een autostad met alle vervuiling, hinder en ruimtebeslag van dien, zoals Kalkwiek dagelijks ervaart. Zijn woede over de slechte luchtkwaliteit en de traagheid van maatregelen is terecht. Voetgangers en fietsers moeten het doen met een te krap deel van de beschikbare verkeersruimte, waarvan de auto nog altijd het merendeel opslokt.

Maar dat mag niet blind maken voor de verworvenheden van de fietsstad als basis voor de toekomst. De fiets kan de sleutel zijn tot een schonere, gezondere, duurzamere mobiliteit in de stad. Dankzij de fietsstad kunnen de meeste Amsterdammers en bezoekers prima overweg zonder auto, en in de toekomst nog meer dan nu. De plannen van wethouder Sharon Dijksma voor een uitstootvrije stad kun je opvatten als een uitdaging: je hóéft niet over te stappen op elektrisch, je kunt het ook zonder auto doen. Er is een gezond alternatief. Kijk maar eens hoe het oplucht.

Dus, Klaas, spring op de fiets, en beweeg mee in de goede richting.

en auteurs ‘Fietsstad Amsterdam; hoe Amsterdam de fietshoofdstad van de wereld werd’