Opinie

Blijf de details van abortus bediscussiëren

Rosanne Hertzberger

Het grootste nadeel van jezelf feminist noemen, zijn de andere feministen. De afgelopen twee weken waren een uitstekend voorbeeld van de lichtgevoeligheid en het zelfmedelijden waar menig jong feminist aan lijdt.

Wat gebeurde er? Hier ver vandaan in het achterlijke Amerikaanse zuiden werd nieuwe extremere abortuswetgeving ingevoerd. Vervolgens bleek Thierry Baudet in een artikel een bijzin te hebben gewijd aan abortus en euthanasie.

Heel feministisch Nederland op de barricades. Blijf met je poten van mijn lijf, schreeuwden ze op mijn tijdslijnen. Van twee vrouwelijke schrijvers die ik graag lees, Tamar Stelling en Linda Duits, las ik egodocumenten waarin ze uitgebreid over hun eigen abortus vertelden. Ondanks de fysieke pijn stemde de abortus van Duits haar toch gelukkig, zo valt te lezen op de site van het Humanistisch Verbond. Stelling schrijft: „mijn lichaam zou van binnenuit opgegeten worden”. Boven haar stuk, op De Correspondent, stond zelfs ‘Ode aan abortus’.

Ik begrijp de opluchting en de waardering voor de goede warme zorg die ze ontvingen in hun penibele situatie. Een ramp werd afgewend. Tegelijkertijd zijn de stukken toondoof. De stukken lezen als ‘opgeruimd staat netjes’ en ‘niets om je voor te schamen’. Pijnlijk om vrouwen een rondedansje te zien doen rondom abortussen. Terwijl uiteindelijk abortus toch gewoon falen is. De samenleving faalde in het bieden van betere anticonceptie en voorlichting en een gelijker speelveld tussen man en vrouw. De individuen faalden door niet beter op te letten en onbeschermde seks te hebben. En uiteindelijk blijft abortus het breken van leven in de knop.

Dat leven heeft voor mij, en velen met mij, iets heiligs en iets wat beschermd moet worden tegen willekeur of achteloosheid. Abortus zou veilig, legaal en zeldzaam moeten zijn, zoals Hillary Clinton ooit schreef. Een laatste verdrietige noodgreep.

En hoezeer de wetgeving heilig wordt verklaard, het blijft een soort nattevingerwerk. Tot waar prevaleert het recht van de vrouw op lichamelijke zelfbeschikking? Wanneer moet het recht op leven van het kind beschermd worden? Dat is helemaal niet zo logisch als nu lijkt, maar best arbitrair. Hoe hard feministen ook ‘baas in eigen buik’ roepen, na 24 weken is iedereen het erover eens dat dat recht vervalt en je zwangerschappen niet meer mag beëindigen.

Waarom eigenlijk? Waarom mag een zwangere bij 30 weken, of 34, of 37 weken eigenlijk niet besluiten om de ongeboren vrucht geboren te laten worden als ze haar lichaam terug wil? Vroeggeboren kinderen in Nederland hebben uitstekende overlevingskansen, waarom dat recht op lichamelijke zelfbeschikking niet uitbreiden?

Of waarom dit recht niet inperken: als we accepteren dat een vrouw gemiddeld vier maanden lang per zwangerschap geen baas meer is over haar lichaam, waarom staan we haar dan wel toe te drinken? Is het niet tijd om een rookverbod in te voeren in het derde trimester, vanwege die gedeelde bloedsomloop en de ernstige gezondheidsgevaren voor het kind?

In praktijk gaat het abortusgesprek zelden over deze vragen. Het is namelijk helemaal geen afweging tussen rechten van ongeboren kind en zwangere. De rechten van het ongeboren leven komen meestal niet eens ter sprake. Het draait allemaal om man en vrouw: om de ongelijke verdeling van de macht en de reproductieve lasten. Terwijl dat gek genoeg ook best irrelevant is voor de rechten van het ongeboren kind.

Abortus wordt gebruikt als wapen tegen vrouwen. In China en India loopt het aantal vrouwen dat door abortus überhaupt nooit een leven kon leiden op tot 23 miljoen. Verder is het onduidelijk of we juist strenger of minder streng zijn omdat zwangeren altijd vrouw zijn. Ik hoor vaak dat wanneer mannen zwanger hadden kunnen worden ze de abortuspillen naast de kauwgommetjes bij de kassa zouden verkopen. Dat weet ik zo net nog niet. Misschien zouden we mannen wel strengere abortuswetten opleggen en vaker in de gevangenis gooien wanneer ze zich er niet aan houden, juist vanwege hun macht en goede positie.

Voor mij staat als een paal boven water dat je de details van abortus moet kunnen blijven bediscussiëren. Zeker zolang noch de medische vooruitgang, noch de emancipatie tot stilstand komt.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.