Opinie

Trumps buitenland-doctrine: politiek als vastgoedproject

Trump beziet internationale conflicten door de ogen van een vastgoed-man, constateert Michel Kerres. De nieuwe doctrine heeft zich nog niet bewezen.

Michel Kerres

Toen president Trump in september 2017 zijn debuut maakte bij de Verenigde Naties in New York waren diplomaten op hun hoede. Trump had de VN immers weggezet als eindeloos vergadercircuit waar anti-Amerikaanse plannen werden gesmeed die de VS moeten betalen.

De allereerste woorden die Trump bij de VN sprak, gingen over hemzelf. Het was een goede beslissing geweest een project te ontwikkelen tegenover het VN-complex, zei hij. Dankzij de VN was de Trump World Tower aan First Avenue een succes.

Trump combineert de macht van een wereldleider met de wereldvisie van een vastgoedman. Waar Trump ook gaat, hij ziet er kansen.

De meeste mensen die naar Noord-Korea kijken zien onderdrukking en kernwapens. Trump ziet een A-locatie. Vorig jaar schotelde hij de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un in Singapore daarom een video voor van ‘Destiny Productions’, getiteld: What if. Kim krijgt daarin de keus tussen lege supermarktschappen en blikkerende skylines. Vlak voor de tweede ontmoeting, dit voorjaar in Hanoi, zei Trump: „Hun ligging tussen Zuid-Korea en Rusland en China – precies in het midden – is fenomenaal. Wij denken dat ze kans maken op enorme economische voorspoed.” Elke leerling-makelaar weet: het draait allemaal om locatie, locatie, locatie. Maar Kim was niet overtuigd.

De vastgoed-methode ligt kennelijk ook ten grondslag aan de moeder aller vredesplannen voor het Midden-Oosten. Schoonzoon Jared Kushner, toevallig óók projectontwikkelaar, werkt al tweeënhalf jaar in het geheim aan een oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Zondag kondigde het Witte Huis onverwachts een eerste deel van het plan aan: een conferentie over investeringen in de Palestijnse gebieden, volgende maand in Bahrein. In twee dagen moet Arabisch en Aziatisch geld worden opgehaald.

Van Amerikaans geld was in eerste instantie geen sprake. Bij de bouw van een wolkenkrabber is dat goed gebruik: de ontwikkelaar heeft een plan en legt een startbedrag in, maar het leeuwendeel van de financiering komt van anderen. Als het lukt behaalt de ontwikkelaar een immens rendement. Lukt het niet, dan ligt het grootste risico elders.

In het Midden-Oosten wordt al decennia gezocht naar vrede. Er is van alles geprobeerd, niets hielp. Dus waarom zou je de projectontwikkelaars niet eens een kans geven?

Of Kushner geld kan los krijgen voor zijn Midden-Oosten nieuwe stijl is zeer de vraag. Investeerders willen doorgaans een minimum aan politieke stabiliteit. En laat dat nu net geen verkoopargument zijn van de regio.

In Bahrein moet een economisch fundament voor de toekomst van de Palestijnen worden gelegd. Later moet daar een politieke structuur bij komen. De Palestijnen zeiden bits niets over de conferentie te weten. Bovendien vertrouwen ze Trump niet omdat hij herhaaldelijk en onomwonden partij koos voor Israël.

Het is onduidelijk of Kushner het politieke masterplan al in Bahrein wil onthullen. Ook dat wekt weinig vertrouwen. Is dit politieke plan er eigenlijk wel? Jason Greenblatt, de Midden-Oosten-specialist die Kushner al vanaf het begin helpt, twitterde dat er echt een politieke component bestaat. We moeten hem dan maar op zijn woord geloven. Want uiteindelijk zullen ook de vastgoedjongens in Washington moeten inzien: it’s the politics, stupid.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.