Nee is nee, ook in Cherso

Scholieren Eindexamenleerlingen maken zich op voor feest in Lloret en elders. Feest en geflirt. Met instemming.

Eindexamenleerlingen vrijdagmorgen op Eindhoven Airport, voor vertrek naar Chersonissos.
Eindexamenleerlingen vrijdagmorgen op Eindhoven Airport, voor vertrek naar Chersonissos. Foto John van Hamond

Kwart voor vijf vrijdagochtend, gejoel op vliegveld Eindhoven. Eindexamenleerlingen in uitgelaten stemming druppelen binnen, klaar voor een reis naar de zon. Er wordt gehighfived, geknuffeld, gegiecheld. „Hé Jasper, haal nog even snel die drugs uit je reet”, klinkt het vanuit de rij voor de incheckbalie.

Jasper Leenen (18) gaat met zijn vrienden van het Bussumse Vituscollege naar Chersonissos. „Het wordt vooral veel uitgaan en drinken, even los gaan na de examens.” En een beetje flirten of flikflooien? Met een schuine lach: „Ja, dat ook wel.”

Afgelopen week kondigde minister van Justitie Grapperhaus (VVD) aan de Nederlandse zedenwetgeving te willen herzien. De norm voor onvrijwillige seks wordt aangescherpt: nee betekent nee, zelfs als dat niet expliciet wordt gezegd. Als het wetsvoorstel wordt doorgevoerd, zorgt dat voor een forse verandering. Nu moet er nog sprake zijn van onvrijwillige én onvermijdbare seks: het slachtoffer moet gedwongen zijn. Na de wetswijziging moet verdachte ‘redelijkerwijs hebben kunnen vermoeden’ dat het slachtoffer niet instemde.

Een expliciet ‘nee’ is dan dus niet meer nodig, maar waar ligt de grens? Denken scholieren eraan om eens te vragen ‘vind je dit oké?’, ook als ze op een feestje staan met veel drank?

Lees ook hoe andere landen met deze wetgeving omgaan: Vraag even of de ander ook seks wil

Toestemming op een briefje

Sien van Woerkom (18) gaat met vriendinnen van Het Rhedens Rozendaal naar Lloret de Mar. Over seks en instemming hebben ze eigenlijk niet zo nagedacht. „We zijn bijna allemaal bezet dus dan heb je er minder mee te maken. Maar ik vind het wel heel goed dat de wet wordt aangepast.”

Sanne Veltman (17) vult aan dat het momenteel voor slachtoffers die na een ongewenste aanraking verkrampen, lastig is om alsnog hun recht te halen. „Achteraf kun je eigenlijk niets.”

Sien: „Toch snap ik niet goed hoe die wet dan in de praktijk gaat werken. Het lijkt haast alsof je toestemming moet geven op een briefje. Als jongen zou ik best bang zijn. Stel dat je als meisje wraak wil nemen op een jongen: een valse verklaring wordt zo wel heel makkelijk.”

Sanne: „Ik denk juist dat we die verklaringen heel serieus moeten nemen. Iemand die aangifte doet moet naar de politie en misschien zelfs naar de rechter. Dat doe je niet uit wraak, of je moet ziek zijn in je hoofd.”

Feline de Vries (18): „Als jongen merk je het heus wel wanneer een meisje verkrampt. Dan moet je gewoon dubbelchecken of ze het oké vindt. Maar we moeten niet alleen naar jongens wijzen. Ik zie ook weleens in de club dat de druk van een meisje komt. Jongens durven in zo’n geval misschien minder snel toe te geven dat ze iets vervelend vinden.”

Voor de meisjes is het een onuitgesproken regel dat ze elkaar in de gaten houden. „Dat wéét iedereen gewoon. Maar we hebben het bijvoorbeeld wel gehad over niet alleen naar huis lopen,” zegt Natasha Preobrajenski (18).

Onder de jongens klinkt gelach wanneer (onvrijwillige) seks ter sprake komt. „Daar weten we niets van, we zijn nog maagd”, grinnikt er eentje besmuikt. Dan wordt het gesprek serieus. Joost de Beijer (18): „Als je ook maar denkt dat een meisje niet wil, dan moet je stoppen. Zonder consent

Lees ook: ‘Nee’ hoeft niet uitgesproken te zijn

Je zin niet doordrijven

Dat de buitenlandse wet misschien wel anders – of strenger – is, daar hadden ze niet bij stilgestaan. „Daar hadden we meer over kunnen nadenken”, zegt Jasper. „Maar je moet er sowieso rekening mee houden wat een meisje wil, niet alleen in Cherso.”

Bas Lokhorst (18): „Ik ben zo opgevoed dat je iets alleen doet met instemming van een meisje, maar het is goed om het er met elkaar over te hebben.”

„En het is belangrijk dat je als jongen niet je zin blijft doordrijven”, voegt Joost toe. „Ik heb toevallig een vriendin, maar in de club moeten we ook elkaar in de gaten houden. Als je ziet dat een meisje ergens niet op zit te wachten dan moeten we elkaar daarop aanspreken. We kennen elkaar nu goed genoeg om te durven zeggen: dit gedrag is niet oké.”