Europa kiest

Macron schrapt in aanloop naar de verkiezingen plannen voor een goudmijn

Sluiting

Dit blog gaat dicht. Kom morgen terug naar NRC.nl voor een nieuw blog over de Europese verkiezingen. Dan mogen de Tsjechen opnieuw naar de stembus en gaan de stembureaus ook open in Slowakije, Estland en Malta.

Zaterdag in de krant

Afgelopen donderdag won de PvdA weer eens een verkiezing. Met Frans Timmermans als lijsttrekker werd de partij volgens de exitpoll van Ipsos de grootste bij de Europese verkiezingen. Kwam dat door de partij, of door de lijsttrekker?

Peilingbureau Ipsos ondervroeg donderdag een representatieve groep van meer dan 2.500 Nederlanders. Zowel stemmers, als niet stemmers. Het onderzoek maakte onder meer duidelijk dat Nederland sterk vóór Europa heeft gekozen.

Macron wast groener

Mag het tropisch regenwoud in het westen van Frans-Guyana worden opgeofferd voor een veelbelovende goudmijn? Al jaren discussieert Frankrijk over de zogenoemde ‘Montagne d’Or’ in Saint-Laurent-du-Maroni, bij de grens met Suriname. En drie dagen voor de Europese verkiezingen zette een nieuwe door president Emmanuel Macron geïnstalleerde milieuraad, de Conseil de Défense Écologique (CDE), er donderdag opeens subiet een streep door.

Een immense open goudmijn past niet bij de milieuambities van de Franse regering, zei minister van Milieu François de Rugy. En het was niet eens het enige besluit dat de nieuwe raad in zijn eerste vergadering nam: de mijnwet wordt aangepast, er komt een plan om verdere bebouwing van landbouwgrond tegen te houden, natuurgebieden moeten groter en er komt betere recyclage van plastic.

Het toont hoezeer milieu en klimaatverandering centrale thema’s zijn geworden in de Franse verkiezingscampagne.

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas Enkele duizenden klimaatstakers op République, twee dagen voor verkiezingen die steeds meer jn het teken van het milieu staan. https://t.co/XLJ4TpPKM1

Of hoe „opportunistisch” Macron is, in de woorden van lijsttrekker Yannick Jadot van de groene partij EELV. In 2017 bij de Franse verkiezingen speelde zijn partij geen rol van betekenis: een groot deel van de achterban was overgelopen naar Macrons En Marche. Maar nu staan de groenen in peilingen weer op 7 procent van de stemmen. Macron heeft die kiezers nodig om zondag niet achter de Rassemblement National van Marine Le Pen te eindigen.

Eerder maakte De Rugy de overstap van EELV naar En Marche. Voor de Europese verkiezingen wist Macron twee andere ex-EELV-politici aan te trekken: Pascal Canfin (tot voor kort directeur van het Franse Wereld Natuur Fonds) en Pascal Durand (zittend Europarlementslid). Beiden zijn vertrouwelingen van Macron-fluisteraar Daniel Cohn-Bendit, ook voormalig groen Europarlementslid. Hun boodschap: „Ecologie moet niet het monopolie van één partij zijn”, aldus Canfin op een verkiezingsbijeenkomst eerder deze maand van Macrons lijst ‘Renaissance’ in theater Bobino.

Ze benadrukken dat Macron de enige Europese leider was die ‘nee’ zei tegen heropening van het handelsoverleg met de Verenigde Staten omdat van eerlijke handelsrelaties geen sprake kan zijn met landen die zich niet aan klimaatafspraken houden. (Overigens zonder concreet resultaat: hierbij gold geen veto.) Onder de inmiddels opgestapte minister van Milieu Nicolas Hulot spande Frankrijk zich in Brussel in voor een sneller verbod op de onkruidverdelger glyfosaat. „Ecologie is voor ons geen religie, maar deel van het leven”, zei Macrons Milieu-staatssecretaris Brune Poirson in Bobino.

Maar Jadot gelooft er weinig van. „Ik hoop dat de Fransen op zeker moment het verschil weten te maken tussen hen die praten en hen die handelen”, zei hij vrijdagochtend geïrriteerd.

De Montagne d'Or, waar naar goud gezocht zou worden, in 2017. Foto Jody Amiet/AFP

99 procent Belgische expats mag niet stemmen voor EP

In België stemmen ze deze week niet enkel voor het Europees Parlement, zondag wordt ook een nieuw federaal parlement verkozen én gestemd voor de deelstaten. Maar voor veel Belgen in het buitenland leidde dat tot verwarring, meldt de krant De Morgen vanochtend. Belgen die in een andere EU-lidstaat wonen, konden woensdag al stemmen voor de verschillende parlementen, maar kwamen er aan de stembus van een Belgisch consulaat achter dat dat niet kon. Slecht 1 procent bleek geregistreerd voor de Europese verkiezingen.

Zo’n 125.000 Belgen schreven zich binnen de EU in om te stemmen. Maar, blijkt nu, ze hadden zich apart moeten inschrijven voor de Europese verkiezingen. Nu waren veruit de meesten enkel geregistreerd voor de landelijke verkiezingen. In een brief die ze vorig jaar kregen om zich te registreren stond niets over de aparte registratie voor de Europese verkiezingen vermeld.

De woordvoerder van Buitenlandse Zaken verklaart zich in de krant van geen kwaad bewust: “Wie in de EU woont, kan stemmen in dat Europese land, op de lokale lijsten. Er is een mogelijkheid om expliciet voor de Belgische, Europese lijst te stemmen, maar dan moet je die wens expliciet overmaken aan de ambassade. Het is niet onze taak om daar reclame voor te maken. Wie wou, kon het terugvinden op onze websites.”

Oproepen om te gaan stemmen bij het Europees Parlement in Brussel. Foto Olivier Hoslet/EPA

Roemeense regeringspartij valt ‘eigen’ Timmermans aan met zang

In bijna elke Europese familie is er mot voor de verkiezingen. In Roemenië bezingen kinderen namens de PSD-partij de “vooringenomen” Eurocommissaris Frans Timmermans. In een campagnefilmpje waarin kinderen in Roemeense klederdracht regeringspartij PSD bezingen, verschijnen opeens beelden van Frans Timmermans voor de blauwe EU-vlag.

Een “vooringenomen man uit het land van tulpen”, zo zingt het kinderstel. Timmermans, in Nederland donderdag succesvol in de verkiezingen voor het Europees Parlement, had al veel politieke vijanden in Polen en Hongarije, maar is nu ook verwikkeld in een conflict met de Roemeense regering. Als die geen maatregelen neemt om de onafhankelijkheid van de rechtspraak te waarborgen, dreigt de Eurocommissaris een strafprocedure in te stellen.

Pikant detail: de PSD-partij van Liviu Dragnea zit in het Europees Parlement in dezelfde sociaal-democratische familie als Timmermans’ PvdA. Al zijn de Roemenen binnen die club op non-actief gesteld. De vraag is of de PSD na de verkiezingen in die familie kan blijven. En hoe belangrijk hun stemmen zijn voor Timmermans ambitie voorzitter van de Europese Commissie te worden.

Voorspellingen

In de Europese verkiezingen in Roemenië zondag is de PSD - voortgekomen uit de communistische partij en sinds 1989 bijna altijd aan de macht - in een nek-aan-nek race verwikkeld met de economisch liberale PNL. De laatste peiling voorspelt dat de regeringspartij zal verliezen.

Tegelijkertijd met de verkiezingen wordt in Roemenië een referendum gehouden over de anti-rechtsstatelijke maatregelen waar ook de Europese Commissie kritiek op heeft, zoals het oprichten van een parallel rechtbanksysteem en het met nooddecreten uit de gevangenis houden van politici, onder wie partijleider Liviu Dragnae. Deze heeft nog niet kunnen voorkomen dat maandag een gerechtelijke uitspraak wordt gedaan in een corruptiezaak waarin een jarenlange gevangenisstraf tegen hem is geëist.

Prognose voor Ierland: regeringspartij de grootste

In Ierland kan vandaag vanaf 08:00 uur gestemd worden, ongeveer 3 miljoen Ieren zijn stemgerechtigd. Ierland heeft nu nog elf afgevaardigden in het parlement. Zodra de Brexit echter is doorgevoerd, worden de zetels van het VK verdeeld over de 27 andere lidstaten. Dat betekent dat Ierland er twee vertegenwoordigers in Brussel en Straatsburg bij krijgt.

De prognoses verschillen per medium. Politico Europe en Europe Elects verwachten dat de conservatieve regeringspartij Fine Gael (onderdeel van EVP) de grootste wordt, net als bij de vorige Europese verkiezingen vijf jaar geleden. The Financial Times verwacht dat het zal gaan tussen de regeringspartij en gedoogpartner Fianna Fáil (aangesloten bij de liberale fractie ALDE).

Behalve voor het Europees parlement stemmen de Ieren vrijdag ook op lokaal niveau.

Twitter avatar EuropeElects Europe Elects Ireland: It's EU election day and the projections for the outcome in Ireland slightly vary between POLITICO Europe, Europe Elects, and the Financial Times. Projecting the outcome in Ireland is particularly difficult because of the complicated electoral system. #EuElections2019 https://t.co/aE4FrrO1OU

Welkom in een nieuw verkiezingsblog

Donderdag beten Nederland en het Verenigd Koninkrijk het spits af in de Europese verkiezingen. Officiële resultaten worden pas bekendgemaakt wanneer zondagavond alle lidstaten hebben gestemd. Voor Nederland laten exitpolls zien dat de PvdA zeer waarschijnlijk de grootste is geworden.

Over de tussenstand in het VK is nog weinig bekend, voorspeld werd eerder dat de Brexit Party van Nigel Farage het goed zou gaan doen. Een regel verbiedt media min of meer om over informatie te berichten die het stemproces mogelijk kan beïnvloeden zoals voorspellingen en prognoses, daarom weten we weinig over bijvoorbeeld exitpolls. Hier leest u alles terug over de eerste verkiezingsdag.

Lees ook: Het moest een tweestrijd worden. VVD tegen FVD. Het werd een wederopstanding op links.

Vandaag houden we in dit blog bij hoe de Europese verkiezingen in Tsjechië en Ierland verlopen. In Ierland gingen de stembussen om 08.00 uur open, Tsjechië volgt later vandaag om 13.00 uur. De verkiezingen zijn daar verspreid over twee dagen.