De stapels van VVD en PvdA groeien snel

Stemmen tellen De teller van GeenStijl is onder de indruk van de vrijwilligers: „Ik hoop dat het overal zo gaat.”

Of Jon-Erik Smelik (45) misschien bij het tellen van de stemmen aanwezig mocht zijn. „Geen enkel probleem”, verzekeren de leden van het stembureau in de Utrechtse buurt Terwijde. „Alles is hier transparant.”

De officiële uitslag van de Europese Parlementsverkiezingen mag pas bekend worden gemaakt op zondagavond om 23 uur, als ook de Italiaanse stembureaus zijn gesloten. Maar de stemmen worden op elk stembureau donderdagavond al geteld. En dus stuurde website GeenStijl, via hun politieke initiatief GeenPeil, zo’n 1.500 vrijwilligers naar stembureaus om uitslagen te noteren. Want wie voor het sluiten van het stembureau binnen is, mag binnen blijven en de uitslag noteren. Op die manier hoopt GeenStijl in de loop van donderdagnacht al een betrouwbare uitspraak te kunnen doen over de uitslag.

Smelik is één van de vrijwillige ‘stijlloze stemmentellers’. Eigenlijk was hij van plan die avond af te zeggen – hij moet vrijdagochtend weer om zeven uur aan het werk. Tot hij woensdag door GeenStijl werd gebeld: of hij het goed vond als een journalist van NRC meeging. „Toen kon ik natuurlijk niet meer terug.” Hij is geen ‘hardcore reaguurder’ van GeenStijl, maar hij kan de stuntjes die ze uithalen wel waarderen. En deze actie dus ook: „We hebben er recht op de uitslag direct te weten. Nu ligt die uitslag vier dagen in een kelder te verstoffen.” Tot zijn opluchting laat het stembureau hem zonder problemen meekijken. „Ik dacht even: straks gaan ze heel moeilijk doen.”

Professionele aanpak

GeenPeil heeft het professioneel aangepakt. Smelik kreeg rond half negen een sms, dat het tijd was om naar het stembureau te gaan, want wie na negen uur aanklopt, mag niet meer naar binnen. Hij kreeg eerder al een formulier per mail, dat hij kan uitprinten en snel invullen als de uitslag wordt opgelezen. Later zal hij nog een sms krijgen, met een linkje naar een digitaal formulier waarmee de resultaten naar GeenPeil worden gestuurd.

Het stemlokaal is gesloten en al snel zijn alle stembiljetten netjes uitgevouwen. Dan begint het sorteren: 32 stapels, voor elke partij twee, een voor de lijsttrekkers gemaakt, een voor de andere kandidaten. Karsten Posthuma, vice-voorzitter van het stembureau, staat bij de stapel en pakt de formulieren er één voor één af. De andere vijf tellers leggen ze op hun plek.

De stapel van PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans begint al snel te groeien, net als die van Malik Azmani van de VVD. GeenPeil-vrijwilliger Smelik zit op een stoel aan de zijkant, met zijn laptop opengeklapt. Hij is onder de indruk van hoe geroutineerd de stemmentellers te werk gaan. „Ik hoop dat het overal zo gaat.”

Als alle stembiljetten op hun plek liggen, begint het tellen. Voor de leden van het stembureau is het een lange dag: ze begonnen om half zeven. ’s Morgens kregen ze koffie, daarna moesten ze zelf eten en drinken halen. De gemeente had niks geregeld. Gelukkig gaat het tellen sneller dan in maart – toen werd het nachtwerk. De opkomst was hoger en er waren toen twee verkiezingen: voor de Provinciale Staten en de Waterschappen.

Rond half 12 is het tellen klaar. Het aantal stemmen is dan al vergeleken met het aantal afgegeven stembiljetten. Dat klopt tot op de stem nauwkeurig. De uitslag van de telling is genoteerd op een formulier. Die gaat in een afgesloten enveloppe naar het oude gemeentehuis van de voormalige gemeente Vleuten-De Meern, het centrale verzamelpunt van de regio.

De enveloppe zit te vroeg dicht

De enveloppe zit al dicht, maar Smelik heeft zijn uitslag nog niet gehoord. Die zou hardop moeten worden voorgelezen, maar die stap is overgeslagen. De enveloppe mag eigenlijk niet meer worden geopend, maar er wordt een uitzondering gemaakt. Voorzichtig wordt de enveloppe opengescheurd en Smelik krijgt de uitslag alsnog mee. De VVD blijkt, met 166 stemmen, de grootste.