Douze points voor de signdancer

Eurovisie Songfestival Doven en slechthorenden willen óók gewoon van het Eurovisie Songfestival kunnen genieten.

Muziek zien. Er zijn mensen die kleuren zien als ze muziek horen. Voor doven en slechthorenden werkt het anders. Zij lezen muziek. Bij het Eurovisie Songfestival afgelopen weekend lieten signdancers zien hoe dat werkt: zij lieten op een andere manier de muziek zien. Op het verstopte NPO 1 Extra-kanaal vertaalden zij live onder andere Arcade, het nummer van ‘onze’ Duncan. Ondanks het feit dat het kanaal diep weggestopt zit in de krochten van de televisie, bereikte deze ondertitelde versie van het Songfestival 262.000 mensen, liet Stichting KijkOnderzoek weten – twee keer zoveel als het nieuwe programma van Albert Verlinde, vulde Mediacourant aan.

Dit was het eerste jaar – en wat een jaar! – dat de Nederlandse televisiekijker tijdens het Songfestival kennis kon maken met signdancers. Zij vertalen niet alleen tekstueel, zoals dat vroeger ging, waarbij een tolk bij een muzikaal gedeelte alleen het gebaar voor muziek lieten zien, nee, signdancers voorzien ook de muziek van gebaren. Ze dansen de muziek, tonen de woorden en brengen de emotie over.

Lees ook: Laat songfestival minder bekend Nederland tonen

Het begon met Het Getolkte Songfestival, een initiatief van de tolken Nederlandse Gebarentaal Mirjam Stolk en Rosanna Demkes. Vorig jaar was het alleen nog live te volgen op Facebook, maar dit jaar, na een artikel in het AD en een uitnodiging van Margriet van der Linden in M, ook op de echte televisie. „We zijn heel blij dat we nu voor een grote doelgroep bereikbaar waren. Dat we een punt hebben kunnen maken. Dat het zichtbaar werd dat het kan en dat het nodig is.”

Erbij horen

Angelina Versluijs (38) vond het geweldig. Zij keek samen met haar (horende) dochter en (horende) vriend. „Mijn dochter kan ook gebaren en die vond het wel makkelijk bij nummers waarvan je de tekst niet kon verstaan, zoals bij Albanië.” Eindelijk kon Versluijs nu meepraten over het Songfestival, discussiëren over de muziek, met het voordeel dat als het even heel vals was, ze er geen last van had. „Ik hoorde er deze keer gewoon bij.”

Zelf is Versluijs lid van het team Muziektolk Hoort Erbij. Zij zetten zich in voor betere toegankelijkheid van concerten en festivals voor doven en slechthorenden. Op hun Facebook-pagina vroegen zij de bijna 1.800 leden hoe zij het Songfestival volgend jaar zouden willen zien. De een ziet graag een tolk op het podium want „als de handen van de tolk de stem van de artiest zijn, zou de tolk er wel bij moeten, toch?” De ander ziet dat voor de thuiskijker niet zitten: dat zou de actieradius van de acts belemmeren.

Signdancer

Het is een discussiepuntje of de mix volgend jaar weer moet bestaan uit zowel horende alswel slechthorende en zelfs dove tolken, zoals dit jaar het geval was. De een zegt van wel: er moet een balans zijn, de ander vindt dat muziek nou eenmaal iets „van de horende kant is” en dat een horende tolk gewoon prettiger is om naar te kijken, omdat deze niet afhankelijk is van een feeder, een soort autocue met bladmuziek.

De ene signdancer is dus de andere niet. Geef ze punten voor hun optredens, beloon ze op basis van inleving, gevoel en vertaling. Geef de winnende tolk een prijs, net als de artiest op het podium. Laat het een bonus zijn voor de kijker die het Songfestival-plus bekijkt en een bijzondere prijs voor de tolk. Douze points voor de signdancers van het Songfestival.