‘Fouten Defensie leidden tot hitteletsel militairen’

Richtlijnen zijn niet gevolgd en leidinggevenden hebben te weinig kennis van hitteletsel, meldt het televisieprogramma Zembla.

Soldaten op de Johan Willem Frisokazerne. Deze kazerne wordt in het onderzoek niet specifiek genoemd.
Soldaten op de Johan Willem Frisokazerne. Deze kazerne wordt in het onderzoek niet specifiek genoemd. Foto Bas Czerwinski/ANP

De krijgsmacht heeft fouten gemaakt die tot incidenten hebben geleid waarbij militairen hitteletsel opliepen tijdens oefeningen in Nederland. Dat meldt het televisieprogramma Zembla donderdag op basis van vertrouwelijke onderzoeksrapporten van het ministerie van Defensie. Uit het interne onderzoek blijkt dat leidinggevenden onvoldoende kennis hebben over het voorkomen van hitteletsel.

Een hitteberoerte kostte in 2016 de 20-jarige marechaussee Kelvin Bosman het leven. Sinds 2011 zijn er 89 incidenten gemeld waarbij het in dertig gevallen leidden tot ziekenhuisopnamen. Zeven militairen hebben blijvend letsel opgelopen.

Kleding en oefeningen werden niet aangepast aan warme weersomstandigheden, terwijl de richtlijnen dat wel voorschrijven, aldus Zembla. Bovendien werden er voorafgaand aan de oefeningen geen risicoanalyses gemaakt. Nico van der Zee, directeur Veiligheid bij Defensie, noemt dit tegenover Zembla „kwalijk”. Volgens Van der Zee is er „onvoldoende” kennis over hitteletsel binnen Defensie. Hitteletsel vindt plaats door oververhitting van het lichaam. Bij militairen is dit vaak het gevolg van fysieke inspanning bij hoge temperaturen.

Eerdere ongelukken

Ook blijkt dat niet werd geleerd van eerdere incidenten. Zo vonden na het overlijden van Bosman in 2016 nog vier incidenten plaats, aldus Zembla. Bosman overleed aan de gevolgen van hitteletsel tijdens een eindoefening van zijn basisopleiding tot marechaussee. In februari erkende Defensie aansprakelijkheid voor zijn overlijden.

In april werden voor het eerst cijfers naar buiten gebracht over het aantal incidenten. De Vakbond voor Burger en Militair defensiepersoneel (VBM) noemde het aantal incidenten „heel zorgelijk”. Staatssecretaris van Defensie Barbara Visser (VVD) liet toen weten dat er een „defensiebrede, uniforme en fundamentele preventieaanpak” moet komen „gebaseerd op nationaal en internationaal beschikbare gedegen kennis”. Ze kondigde toen een centraal expertisecentrum aan voor alle eenheden.