Tweede Kamer wil sanctiewet vernoemen naar Russische advocaat

Mensenrechten De Europese sanctiewet tegen mensenrechtenschendingen moet de naam van de gestorven Russische jurist Sergej Magnitsky krijgen. Met die opdracht stuurt de Kamer minister Blok naar Brussel.

Sergej Magnitsky stierf in 2009 op 37-jarige leeftijd in een Russische cel en ligt begraven op de Transfiguratie Begraafplaats in Moskou.
Sergej Magnitsky stierf in 2009 op 37-jarige leeftijd in een Russische cel en ligt begraven op de Transfiguratie Begraafplaats in Moskou. Mikhail Voskresensky/Reuters

Minister Stef Blok moet in Brussel zijn best doen om de wet waarmee sancties kunnen worden getroffen tegen mensenrechtenschenders de naam ‘Magnitsky’ te geven. Die opdracht heeft Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) dinsdag gekregen van de Tweede Kamer. De kwestie ligt gevoelig, omdat Rusland aanstoot neemt aan de naam.

Sergej Magnitsky was een Russische jurist. Hij stierf in 2009 onder verdachte omstandigheden in een Russische cel, waar hij was opgesloten nadat hij aan het licht had gebracht dat overheidsfunctionarissen 230 miljoen dollar uit de schatkist hadden gestolen. Het geld is vermoedelijk voor een groot deel witgewassen in Europa, een deel ervan lijkt in Nederland beland.

Lees meer over hoe dubieuze geldstromen uit Rusland uitkwamen bij Nederlandse bedrijven en banken

In 2012 nam het Amerikaanse Congres, na een lobby van Magnitsky’s vroegere opdrachtgever, de Amerikaans-Britse investeerder Bill Browder, een sanctiewet aan die gericht was tegen de betrokken Russische functionarissen. De wet is vernoemd naar Magnitsky en werd later uitgebreid om mensenrechtenschenders in de hele wereld aan te pakken. Zij krijgen een inreisverbod en hun bezittingen worden bevroren. De wet wordt nu bijvoorbeeld toegepast op Afrikaanse autocraten of generaals uit Myanmar, die verdacht worden van geweld tegen de Rohingya-minderheid.

Interpol

De Russische overheid beschuldigt Browder van de diefstal en van Magnitsky’s dood. Rusland heeft meermalen via Interpol geprobeerd om Browder uitgeleverd te krijgen.

Vorig jaar stelde Blok – ook toen in opdracht van de Tweede Kamer – in de Europese Unie voor een vergelijkbare wet in het leven te roepen. Hij koos er echter voor om de wet niet naar Magnitsky te vernoemen. Dit zou zijn gebeurd om de kans op steun van lidstaten die mild staan tegenover Rusland, zoals Hongarije en Italië, te verhogen.

Dinsdag stemde de Kamer over een motie van Sjoerd Sjoerdsma (D66) om alsnog te proberen de Europese wet naar Magnitsky vernoemd te krijgen. Alleen de VVD, de PVV en de SP stemden tegen. Ook moet Blok nu proberen om grootschalige corruptie in de wet opgenomen te krijgen.