Opinie

    • Marc Hijink

Mijn dochter is een synthesizer

Marc Hijink

Het was een dappere poging van Oracle, daar niet van. Hun algoritme kreeg honderden liedjes van het Eurovisie Songfestival voorgeschoteld. Kunstmatige intelligentie zou alle eigenschappen van tekst en melodie destilleren en er een nieuw meesterwerk van maken.

Na wat rekenwerk was Blue jeans and bloody tears geboren. Een liedje, zo tenenkrommend hemeltergend, dat het zelfs nooit het Songfestival zou halen.

Clichés stapelen en platslaan is geen kunst. Daardoor valt de computer nu nog door de mand als het om creativiteit gaat. Maar die zekerheid – iets ‘echts’ van iets ‘kunstmatigs’ kunnen onderscheiden – wankelt omdat de wereld uitpuilt van nep.

We kijken naar deep fakes, video’s waarin hoofden van bekende mensen op andere lichamen zijn geschroefd. Digitale assistenten voeren semi-spontane gesprekken met nagebootste stemmen. Op Snapchat krijgt je gezicht een virtuele make-over, op de radio plastificeert de autotune elke zangstem.

Op Twitter en Facebook maken bots en trollen de dienst uit, op Instagram en YouTube pretenderen influencers authenticiteit in ruil voor reclamegeld. Zij krijgen concurrentie van computeranimaties, virtuele influencers.

Als je al die neptrends op een rijtje zet, zoals in het rapport The Synthetic Generation van Verkenningsinstituut VINT, wordt het je zwaar te moede. Na de millennials groeit een generatie kinderen op die hun eigen, nieuwe werkelijkheid samenstelt (vandaar de term synthetisch). Ze gebruiken elementen uit de analoge en digitale wereld, zonder zich al te druk te maken om het onderscheid. Ze zijn niet ‘online’ of ‘offline’ maar ‘on-life’ en leven in de ‘hyperrealiteit’.

Dat wil niet zeggen dat deze kinderen alles geloven wat hen wordt voorgeschoteld, benadrukt Sander Duivestein van VINT. Ik bel hem omdat hij een van de schrijvers van het rapport is en, net als ik, vader van jonge kinderen. „De synthetische generatie is juist heel goed in bullshit-detectie. Ze prikken overal doorheen.”

Dat moet ook wel, want het leven is een continue factcheck. Bestaat deze persoon wel? Is deze mening echt? Is deze waarheid niet meer dan een mening?

Het rapport veegt nogal wat samen: transgenders, Volkswagen, de katholieke kerk, het afnemend geloof in de democratie. Of beter, afnemende geloofwaardigheid van politici. Het zijn vooral sociale media die deze ‘posthiërarchische, postmaterialistische en postrealistische’ generatie kweken.

Dat is een hoop post bij elkaar. Gelukkig leert elke generatie de media te hanteren waarmee ze zich omringt. We raken niet meer in paniek als op het filmdoek een trein nadert of op de radio een hoorspel over buitenaardse wezens wordt uitgezonden.

Ook mijn dochter is een synthesizer, die Snapchat als make-updoos gebruikt en TikTok als fictief podium. Ze wisselt het moeiteloos af met echt vermaak – tekenen, toneelspelen, zingen, dansen, buitenspelen, sporten. En school natuurlijk.

Het begint mij te duizelen als ik bedenk hoeveel bullshit ze nog voor haar kiezen zal krijgen. In die enorme brij van informatie, de Infocalypse, moet ze zichzelf zien te vinden. En een baan die niet over tien jaar wordt opgegeten door een algoritme van Oracle. Ik gok op iets creatiefs.

Marc Hijink is redacteur technologie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.