Kommersant-redactie loopt leeg na censuurschandaal

Persvrijheid Rusland Het gedwongen vertrek van twee journalisten na een kritisch stuk, leidt tot protest en een uittocht van collega’s uit de invloedrijke Russische zakenkrant.

Voorpagina’s van de Russische zakenkrant Kommersant, waar maandag een censuurschandaal uitbrak.
Voorpagina’s van de Russische zakenkrant Kommersant, waar maandag een censuurschandaal uitbrak. Foto Alexander Nemenov / AFP

Vrijwel de gehele politieke redactie van het Russische dagblad Kommersant is opgestapt uit solidariteit met het gedwongen vertrek van twee collega’s op maandag.

Maksim Ivanov en Ivan Safronov werden plotseling ontslagen na publicatie, vorige maand, van een politiek gevoelig artikel. Het gewraakte artikel, geschreven op basis van anonieme bronnen, kondigde het mogelijke vertrek aan van Valentina Matviënko, sinds 2011 machtig voorzitter van de Federatieraad – het Russische Hogerhuis – en een trouwe bondgenoot van president Poetin. Zij zou worden vervangen door de huidige chef van de buitenlandse veiligheidsdienst SRV, Sergej Narysjkin.

Lees ook: ‘Turken zijn pro-Erdogan-media beu - en buitenlandse media springen in dat gat’

Kommersant is een Kremlin-loyale, maar eigenzinnige zakenkrant, die dankzij uitstekende contacten binnen de Russische machtsstructuren regelmatig politiek en economisch nieuws heeft.

Solidariteit

De twee journalisten schreven op Facebook dat hun vertrek was gelast door Alisjer Oesmanov, een invloedrijke miljardair en belangrijkste aandeelhouder van de krant. Oesmanov zou hen ervan beschuldigen het stuk ‘op bestelling’ van politieke tegenstanders te hebben geschreven. Safronov toonde zich op Facebook teleurgesteld: „In de tien jaar bij Kommersant schreef ik over tientallen ontslagen ambtenaren en managers op allerlei niveaus (..) Nu is het moment om over mijn eigen ontslag te schrijven”, aldus Safronov.

Hoofdredacteur Vladimir Zjelonkin hield maandag vol dat de twee met hun artikel bepaalde journalistieke regels van de krant hadden overtreden. Oesmanov zelf stelde dat hij niets met het ontslag te maken heeft en erover hoorde in de media. Collega’s van de krant bleken weinig waarde te hechten aan die woorden. Nog geen uur na het ontslag van Ivanov en Safronov maakten zo’n twaalf medewerkers van de politieke redactie bekend uit solidariteit eveneens op te stappen. „De aandeelhouder heeft het recht om personele beslissingen te nemen”, aldus correspondent Gleb Tsjerkasov. „De werknemers hebben het recht om het daarmee oneens te zijn op de enige mogelijke manier: door van werkplek te wisselen”, schreef hij op zijn Facebook-pagina. Het ontslag werd dinsdag bevestigd door Zjelonkin.

Lees ook: ‘Zo knevel je de kritische pers in Midden-Europa

Het vertrek van de Kommersant-medewerkers kreeg collectieve bijval. Maandagavond tekenden tweehonderd collega’s een solidariteitsverklaring op Facebook. Russische en internationale media publiceerden steunbetuigingen en uitten zorgen over het gebrek aan persvrijheid in Rusland.

Kommersant verschijnt zes dagen per week en kan ondanks een beperkte oplage bogen op goed gelezen politieke en economische bijlagen. De krant werd opgericht in 1989, geïnspireerd op een in 1917 ter ziele gegane voorganger.

In de jaren negentig kwam Kommersant in handen van mediatycoon en Kremlin-spindoctor Boris Berezovski, die het dagblad verkocht aan een collega-oligarch. Beiden kwamen op mysterieuze wijze aan hun einde. Oligarch Oesmanov, die zijn eerste vermogen verdiende met de productie van plastic zakjes in de Sovjet-Unie, kocht de krant in 2006.

Correctie (23-05-2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat Narysjkin hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst is. Dat moet hoofd van de buitenlandse veiligheidsdienst SRV zijn. Hierboven is dat aangepast.