Britse Lagerhuis mag stemmen over tweede referendum

Wel moet het Lagerhuis eerst akkoord met een wetsontwerp voor de Brexit voor een tweede referendum in stemming wordt gebracht.

Foto Kirsty Wigglesworth/AFP

Het Britse Lagerhuis mag stemmen over een tweede Brexit-referendum. Dat heeft premier Theresa May dinsdag aangekondigd. Het Lagerhuis moet daarvoor wel eerst akkoord met het wetsvoorstel dat de basis vormt van de Brexit. Dat wordt begin juni ter stemming aan het Lagerhuis voorgelegd.

Het is voor het eerst dat May een concessie doet wat betreft een tweede referendum. Tot dusver hield zij altijd stug vast aan het resultaat van de stemming uit 2016: eenmaal gestemd is gestemd. Haar voorlopige Brexit-akkoord werd echter al drie keer door het Lagerhuis verworpen. Daarom probeert ze haar deal nu gefaseerd door het parlement te loodsen.

Dinsdag presenteerde de premier daarom de plannen voor haar wetsvoorstel, ‘A New Brexit’. Het gaat niet om een nieuwe deal - dat mag niet volgens de afspraken met Brussel - maar om een wetsonderwerp waarin May een klein beetje tegemoet komt aan de wensen van haar tegenstanders. „Een opstapje” naar de Brexit, zo omschreef ze het dan ook.

Beluister ook: De ultieme Brexit-afspeellijst, volgens de lezers van NRC

Lagerhuis mag beslissen over douane-unie

Behalve een mogelijke stemming over een tweede referendum deed May enkele andere bescheiden toezeggingen. Zo wil ze in het wetsontwerp opnemen dat de regering juridisch wordt verplicht om naar alternatieven voor de Ierse noodoplossing te zoeken, mocht het daartoe komen. Op die manier kan volgens May worden voorkomen dat de gevreesde backstop ooit in werking treedt.

Ook wil ze het Lagerhuis laten beslissen of het al dan niet in een tijdelijke douane-unie met de EU wil blijven. Hardliners uit Mays eigen partij zijn tegen zo’n afspraak: zij willen dat het VK na de Brexit vrij is om nieuwe handelsafspraken te maken. Labour wil een permanente douane-unie.

Labour aan boord krijgen

De premier onderhandelde de afgelopen zes weken met oppositieleider Jeremy Corbyn in een poging de Brexit-impasse te doorbreken. Vrijdag werd duidelijk dat die onderhandelingen waren geklapt. Desondanks zei May dinsdag Labour aan boord te willen krijgen. Dat moet, omdat ze voor een meerderheid voorlopig niet op de steun van de hardliners binnen haar partij en die van gedoogpartner DUP hoeft te rekenen.

Dinsdagavond liet Corbyn direct weten niet akkoord te zullen gaan met Mays wetsvoorstel, volgens hem is er aan de basis niet genoeg veranderd: „In feite gaat het om een nieuwe verpakking voor een oude, slechte deal”. Ook de Noord-Ierse DUP is niet enthousiast. Volgens de partij vertoont het wetsontwerp, net als Mays akkoord, „fundamentele gebreken”. De prominente Tory Boris Johnson schreef op Twitter dat de nieuwe toezeggingen indruisen tegen de verkiezingsbeloften die zijn partij in 2017 heeft gedaan. Johnson is een van de Conservatieven die achter de schermen warmloopt om May op te volgen.

Wat er gebeurt als het Lagerhuis in de week van 3 juni tegen haar wetsontwerp stemt, maakte May dinsdag niet bekend. Eerder speculeerden Britse media dat zij in dat geval zwaar onder druk zal worden gezet om op te stappen. Eerder beloofde de premier te zullen stoppen, als het Lagerhuis akkoord gaat met haar deal. Het VK moet uiterlijk eind oktober uit de EU zijn getreden, eerder mag altijd.