AIVD telt afgelopen jaren 112 jihadistische aanslagen in het Westen

De inlichtingendienst signaleert in een nieuw rapport duidelijke verschillen in het jihadistisch terrorisme in het Westen voor en na de komst van Islamitische Staat.

AIVD-baas Dick Schoof bij de presentatie van het jaarverslag van de inlichtingendienst vorige maand.
AIVD-baas Dick Schoof bij de presentatie van het jaarverslag van de inlichtingendienst vorige maand. Foto Laurens van Putten/ANP

Het Westen werd tussen 2004 en eind vorig jaar 112 keer het doelwit van jihadistisch terrorisme. Driekwart van de gepleegde aanslagen vond plaats in de afgelopen vijf jaar, blijkt uit een dinsdag gepubliceerd AIVD-rapport. Dat komt volgens de inlichtingendienst door de opkomst van Islamitische Staat en de oproepen van deze terreurorganisatie aan sympathisanten om geweld te plegen.

„Makkelijk benaderbare doelwitten” werden de afgelopen vijf jaar steeds vaker het doelwit, signaleert de AIVD. Bij die aanslagen werden willekeurige voorbijgangers of aanwezigen het slachtoffer. „Dit is een heel ander beeld dan in de jaren daarvoor”, schrijft de inlichtingendienst. Tussen 2004 en 2014 richtte een kwart van de aanslagen zich nog op militairen en voor 18 procent op openbare doelen. Vanaf de opkomst van IS veranderde dat beeld: in de laatste vijf jaar is 35 procent van de aanslagen gericht tegen openbare doelen en 12 procent tegen militairen.

Het grootste deel van de aanslagen vond plaats in de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Frankrijk was van alle westerse landen – in West-Europa, Noord-Amerika en Australië – het vaakst het doelwit. Het land werd dertig keer getroffen door jihadistisch terrorisme.

Lees ook: Terreur? Vroeger meer doden in Europa dan nu

Meer aanslagen met steekwapens

De inlichtingendienst zag in de afgelopen vijf jaar ook een afname van het gebruik van explosieven bij aanslagen in het Westen. Het gebruik van steekwapens of voertuigen nam juist toe. Bij vier op de tien aanslagen werd een steekwapen gebruikt, bij een kwart van de aanslagen een vuurwapen.

„Ook Nederland is voor jihadistische personen en groeperingen een potentieel doelwitland”, schrijft de AIVD. De inlichtingendienst telde twee jihadistisch terroristische aanslagen: de moord op filmmaker Theo van Gogh in 2004 en de aanslag op twee toeristen op het centraal station in Amsterdam van afgelopen zomer.

Niet alle gepleegde aanslagen slaagden, een op de vier mislukte volgens de inlichtingendienst. „Deze aanslagen hadden niet het beoogde effect (schade en/of slachtoffers), bijvoorbeeld doordat explosieven niet afgingen.” Het slagingspercentage stijgt en lag de laatste vijf onderzochte jaren op 84 procent, merkt de AIVD op.