Techoorlog treft Huawei in het hart

Handelsconflict Google sluit Huawei-telefoons buiten van zijn besturingssysteem Android. Deze blokkade raakt het Chinese bedrijf in de kern: de snelgroeiende smartphonetak.

Bezoekers bij de lancering van de Huawei MateBook in Beijing.
Bezoekers bij de lancering van de Huawei MateBook in Beijing. Foto AP / Mark Schiefelbein

Met één simpele pennenstreek wordt de techoorlog die al maanden woedt tussen de Verenigde Staten en China, ook voelbaar voor Europese consumenten. Huawei mag geen nieuwe smartphones maken die draaien op Google Android, het besturingssysteem dat op bijna 85 procent van alle smartphones staat.

Google trekt, gedwongen door een nieuw Amerikaans exportverbod, de Android-licentie in voor de Chinese fabrikant. Zondagavond werd duidelijk dat nieuwe Huawei-toestellen geen gebruik meer mogen maken van Googles downloadwinkel en diensten als Gmail, YouTube en Google Maps. Bestaande smartphones kunnen nog rekenen op beveiligingsupdates, het besturingssysteem zelf vernieuwen zal lastiger zijn. Dat maakt de toestellen minder aantrekkelijk voor consumenten zolang de ban duurt.

De softwareblokkade is een klap voor Huawei, dat met name in Europa een van de bestverkopende telefoonmerken is. Huawei had Apple al ingehaald en bijna marktleider Samsung van de eerste plek verdrongen. Zonder Googles software is die positie onhoudbaar.

Lees ook: China zit al overal in onze netwerken.

De productie van telefoons levert niet of nauwelijks winst op, maar beslaat wel de helft van de jaaromzet van 93 miljard euro. Smartphones zijn onmisbaar in Huaweis strategie om als merk door te dringen in Europa en leveren waardevolle data op. De snelgroeiende telefoontak (45 procent groei in 2018) compenseert bovendien Huaweis tegenvallende verkopen van telecomapparatuur. Die divisie kromp vorig jaar doordat Europese telecomproviders aarzelen om contracten te ondertekenen voor de aanleg van 5G-netwerken: een rechtstreeks gevolg van de handelsoorlog die woedt tussen de VS en China.

Na de jongste escalatie van het conflict mogen Amerikaanse bedrijven niet meer leveren aan Huawei. Dit exportverbod lijkt op de ban die begin 2018 werd uitgevaardigd tegen het Chinese telecombedrijf ZTE. Dat leidde tot een koersval van ZTE, dat zijn toevoer tot chips van onder meer Qualcomm en Intel afgesneden zag.

Er mochten geen zaken meer worden gedaan met ZTE omdat dat bedrijf Amerikaanse sancties tegen Noord-Korea en Iran overtreden zou hebben. Die blokkade duurde van april tot juli. Als gevolg van de ZTE-ban blokkeerde de Chinese overheid op haar beurt de overname van het Nederlands chipbedrijf NXP door de Amerikaanse branchgenoot Qualcomm. NXP liet maandag overigens weten dat het zich aan de Amerikaanse sancties zal houden.

Huawei kan nu geen gebruikmaken van Intel en Qualcomm-chips, maar omdat Huawei zelf ook halfgeleiders produceert is het effect van die maatregel niet goed te voorspellen. De schattingen lopen uiteen maar Huawei zou per jaar 11 tot 20 miljard dollar aan Amerikaanse chips afnemen. De ban ontregelt in elk geval de chipindustrie; ook de koers van Europese chipmakers Infineon en STMicroelectronics ging maandag onderuit.

Wraak nemen

Nu Huawei in het hart getroffen lijkt, is het wachten op een Chinese tegenreactie. Mogelijk treft die Apple: eenvijfde van de omzet haalt Apple uit China, met name door de verkoop van iPhones. Wraak nemen op Google is lastig. Het gebruik van Googles diensten is in China al lang verboden omdat het bedrijf niet mee wilde werken aan censuur.

Google was wel bezig met een plan voor een comeback in China; het land is met meer dan 800 miljoen internetters een aantrekkelijk afzetgebied voor Amerikaanse internetbedrijven. Die plannen verdwenen, na druk van de Amerikaanse overheid en protesten van het eigen personeel, in de ijskast.

De techwereld heeft meer koude oorlogen gekend, maar zelden waren ze voelbaar tot in de broekzak van de consument. Begin jaren 90 probeerde de VS de export van versleutelingstechnologie te beperken om te voorkomen dat het toenmalige Oostblok toegang zou krijgen tot gevoelige data. En na de introductie van de smartphone woedde de patentenoorlog tussen Apple en Google. Bij dit Amerikaanse conflict kwamen Aziatische telefoonmakers in de vuurlinie terecht, maar het bleef vooral bij juridisch steekspel.

Het conflict tussen de VS en China gaat niet alleen over de scheve handelsbalans maar ook over de machtsverhoudingen op het internet. De Chinese technologiesector bouwt actief mee aan de grondbeginselen van de nieuwe generatie datanetwerken. De Amerikanen vrezen spionage en zijn bang om hun dominante rol op internet, een Amerikaanse uitvinding, voortaan te moeten delen met een andere economische grootmacht.