Rechts-nationalisten willen een revolutie

Bijeenkomst eurosceptische partijen In Milaan kwamen kopstukken van rechts-nationalistische partijen bijeen. Ze kunnen de derde fractie worden in het EP.

Geert Wilders, Matteo Salvini en Marine Le Pen naast elkaar bij de bijeenkomst van rechts-nationalistische partijen in Milaan.
Geert Wilders, Matteo Salvini en Marine Le Pen naast elkaar bij de bijeenkomst van rechts-nationalistische partijen in Milaan. Foto Matteo Bazzi/EPA

„Er zijn geen extremisten, racisten of fascisten op dit plein. Hier vind je niet ultra-rechts, maar de politiek van het gezonde verstand. De extremisten zijn degenen die Europa de afgelopen twintig jaar hebben bestuurd.”

Matteo Salvini, de leider van de anti-migratiepartij Lega, klinkt tevreden. Uit een tiental Europese landen zijn vertegenwoordigers van rechts-nationalistische partijen zaterdagmiddag naar het plein voor de Dom van Milaan gekomen. Het is een hommage aan misschien wel de succesvolste eurosceptische politicus in Europa en tegelijkertijd het startschot voor wat Marine Le Pen omschrijft als „de geboorteakte van een vreedzame en democratische revolutie” die de koers van Europa ingrijpend moet veranderen. „Jullie kunnen later je kinderen vertellen dat je erbij was”, zegt ze tegen de naar schatting dertigduizend mensen die de regen trotseren.

Het gaat om meer dan een leuke groepsfoto, zoals een paar jaar geleden in de Duitse stad Koblenz. „Er is een nieuw politiek tijdperk begonnen”, zegt Jörg Meuthen, Europarlementariër van Alternative für Deutschland (AfD). Salvini zelf maakt een vergelijking met Galileo Galilei, die voor dwaas werd uitgemaakt toen hij vraagtekens zette bij de gangbare manier van denken.

‘Patriottisme’

Het is Salvini’s feestje. De meeste mensen op het Domplein vertellen dat ze zijn gekomen om hem toe te juichen, niet voor de andere Europeanen – nou ja, misschien dan voor Le Pen, en Wilders ook een beetje. Maar het is tegelijkertijd een manier om te laten zien dat deze partijen samen een vuist willen maken in het Europees Parlement.

„Het is bijna historisch dat zo veel partijen meedoen”, zegt PVV-leider Geert Wilders kort voordat het officiële gedeelte begint. „Marine Le Pen en ik hebben vijf jaar geleden een politieke groep gevormd, en dat was een hele klus, en nu zijn we al met twee keer zo veel partijen. We willen werken met de helden van Europa tegen het monster van de Europese Unie. We worden nu waarschijnlijk de derde fractie. Misschien nog wel groter.”

Bij die helden hoort ook nog steeds de Oostenrijkse Vrijheidspartij (FPÖ), ondanks het aftreden eerder die zaterdag van partijleider en vicekanselier Heinz-Christian Strache wegens het uitlekken van een compromitterende video. „Strache heeft het enige gedaan wat hij kon doen, aftreden”, zegt Wilders vooraf. „Maar dit betekent niet dat het zijn hele partij treft en dat we niet verder zouden kunnen gaan.”

Meuthen van de AfD geeft voor de toespraken beginnen toe dat er ook het een en ander is dat deze partijen verdeelt. Denk aan het begrotingsbeleid, waarover in Duitsland en Italië verschillend wordt gedacht. Of aan vrijhandel, waartegen Marine Le Pen fulmineert maar waar Duitsers en Nederlanders baat bij hebben. „We zullen nooit over alles dezelfde mening hebben”, zegt Meuthen. „Maar dat zal niets veranderen, want over de grote lijnen zijn we het eens.”

Het is bijna historisch dat zo veel partijen meedoen

Geert Wilder, PVV-leider

Wat die grote lijnen inhouden, blijkt uit de verschillende toespraken. De partijen worden gedreven door ‘patriottisme’. Ze vertegenwoordigen het „echte Europa” dat moet worden bevrijd van de knevels van „de arrogante bureaucraten, de decadente elites” (Meuthen) in Brussel. „Europa moet Europa blijven, terwijl Juncker, Macron en Merkel alle Europese tradities, waarden en vrijheden willen afschaffen”, zegt Tomio Okamura, van de kleine Tsjechische partij SPD.

Laura Huhtasaari, van de Finse Partij, gebaart naar de majestueuze Dom, waar toeristen in een lange rij staan om naar binnen te mogen: „Dit is het voorbeeld van de Europese beschaving die we willen beschermen.” Marine Le Pen haalt daar nog de Notre-Dame bij, en Leonardo Da Vinci en Jeanne d’Arc.

Wilders vat het in zijn toespraak zo samen: „We moeten weer de baas worden in onze eigen landen. Geen dictaten meer van de EU-superstaat, geen immigratie meer, basta islam.” Hij levert hem een klaterend applaus en een reeks ‘bravo’s’ op.

‘Absurde migratiebeleid’

Verzet tegen ongecontroleerde immigratie is een ander bindend element. Anders Vistisen, Europarlementariër van de Deense Volkspartij, hekelt het „absurde migratiebeleid” van de EU – die overigens vaak is verweten niet tot een gezamenlijk beleid te kunnen komen. De Slowaak Boris Kollar, van de partij Sme Rodina, vraagt zijn gehoor: „Weten jullie wie een van de populairste Europese politici is in Slowakije? Matteo Salvini. Omdat hij erin geslaagd is het probleem van de immigratie op te lossen.”

Het politieke succes dat Salvini in eigen land heeft met zijn harde anti-migratiebeleid (hij staat in de peilingen boven de 30 procent) maakt hem tot de aanvoerder van deze groep. Volgens peilingen zou de Lega ook de meeste Europarlementariërs leveren in een nieuw te vormen rechts-nationalistische fractie (namelijk 26), met de Rassemblement National van Le Pen (20 voorspeld) en de AfD (11 voorspeld) als andere hofleveranciers.

„Salvini is de leider van de revolutie om Europa te veranderen”, zegt de Deen Vistisen. En Wilders: „Europa heeft meer Salvini’s nodig. Hij weet nee te zeggen.”

Salvini bezweert dat hij ‘nee’ zal blijven zeggen tegen hulporganisaties die opgepikte migranten in Italiaanse havens aan land willen brengen. Het levert een in Italië ongebruikelijk fluitconcert tegen paus Franciscus op, omdat die vindt dat Rome veel ruimhartiger moet zijn. Over de ruzies met zijn coalitiepartners van de Vijfsterrenbeweging, die hem verwijten eerste viool te willen spelen, praat Salvini niet. Wel over de trots dat al die Europese politici naar hem zijn gekomen. „De verandering begint in Milaan. Ik blijf hier hard aan werken. En als het nodig is, voor mijn kinderen, voor Italië, dan geef ik daar mijn leven voor. Ik zal voor niets en niemand stoppen.”