Kirchner zet heel Argentinië op verkeerde been

Cristina Fernández de Kirchner Argentijnen zagen haar eerst een gooi doen naar het presidentschap. Nu wil ex-president Kirchner ‘slechts’ vicepresident worden.

Cristina Kirchner
Cristina Kirchner Foto AFP

Na de publicatie van haar memoires, vorige maand, twijfelde geen Argentijn meer: Cristina Fernández de Kirchner maakte zich op voor een terugkeer als president. Haar boek Sinceramente (‘Oprecht’) las als aftrap van een campagne voor de presidentsverkiezingen, dit najaar. Zo verwerpt ze in de bestseller alle corruptieverdenkingen rond haar persoon en valt ze haar opvolger, zittend president Mauricio Macri, hard aan.

Maar dit weekeinde schokte Kirchner het Zuid-Amerikaanse land door haar plannen ineens te wijzigen: ze meldde ‘slechts’ vicepresident te willen worden. Een manoeuvre die het Argentijnse politieke landschap compleet overhoop haalt en veel rivalen op het verkeerde been heeft gezet.

Het intrekken van haar presidentiële ambities is opmerkelijk. De links-nationalistische politica kent het Argentijnse regeringspaleis Casa Rosada als weinig anderen. Vanaf 2003 zat ze er als primera dama, als echtgenote van president Néstor Kirchner. In 2007 volgde ze haar man op, om ook na zijn dood (in 2010) tot 2015 president te blijven.

Over het leven in Argentië, dat een economische crisis doormaakt: ‘Vandaag kunnen we zeker eten’

Dat jaar mocht ze zich na twee termijnen niet weer verkiesbaar stellen. Maar het was overduidelijk dat CFK, zoals ze in de Argentijnse volksmond heet, zinspeelde op een terugkeer. Zo liet ze zich in 2017 al kiezen in de senaat. Niet in de laatste plaats omdat ze als senator immuniteit geniet. Sinds haar aftreden zijn meerdere corruptiezaken tegen haar geopend.

Al die schandalen

Blijkbaar heeft Kirchner nu de afweging gemaakt dat al die schandalen een gooi naar het presidentschap kansloos maakten. Door een stapje terug te doen, kan haar linkse kirchnerismo mogelijk wel de macht heroveren. En: ook als vicepresident kan ze zich justitie van het lijf houden.

Ze moet er een opmerkelijk verbond voor aangaan met Alberto Fernández. Die was jarenlang stafchef van haar man en vervulde die functie ook in de eerste maanden van haar eigen presidentschap. Hij vertrok en uitte erna felle kritiek op haar. Bij de verkiezingen in 2015 steunde hij een gematigder peronistische kandidaat.

Met hun links-populistische koers gaven de Kirchners het land na de diepe financiële crisis van 2002 zijn zelfvertrouwen terug. Maar ze pakten structurele problemen niet aan en lieten de economie opnieuw vastdraaien. De rechtse Macri mocht die puinhoop opruimen, maar moest daarbij wel de hulp inroepen van het in Argentinië diep gehate Internationaal Monetair Fonds. Dit deed zijn kans op een tweede termijn slinken.

Lees ook: het gehate IMF is weer terug in Argentinië

Investeerders huiveren bij het perspectief van een nieuwe regering-Kirchner. Terwijl Sinceramente een bestseller werd, begonnen beleggers Argentijnse staatsobligaties te dumpen. Met haar stap terug lijkt Kirchner te gokken dat Alberto Fernández de markten minder angst inboezemt.