Gevoel wint het van spektakel

Tel Aviv Het draait steeds meer om de muziek bij het Eurovisie Songfestival. Desondanks blijft het een gezellige bubbel.

Duncan Laurence viert zijn overwinning op het Eurovisie Songfestival, met links naast hem Ilse DeLange.
Duncan Laurence viert zijn overwinning op het Eurovisie Songfestival, met links naast hem Ilse DeLange. Foto Sebastian Scheiner/AP

‘This is to music first, always!” Met die woorden neemt de jonge zanger Duncan Laurence (25) de Eurovisie-trofee aan. De internationale pers duikt op Nederlandse fans zodra de uitslag bekend is, mensen gehuld in rood-wit-blauwe vlaggen vallen elkaar om de hals. Voor het eerst in 44 jaar heeft een Nederlands lied het Eurovisie Songfestival gewonnen. Is het tijd om het Songfestival weer serieus te gaan nemen?

„Wat een ontknoping”, zegt Jeroen Verdonk (51) nadat de 492 punten voor Nederland binnen zijn. Op het grasveld van het Eurovisie-dorp stond hij vooraf met een biertje en drie vrienden, allen met oranje caballerohoeden op en Songfestival-T-shirts aan. „Deze jongen is gevaarlijk voor Duncan”, zei hij met een knik naar het grote scherm voor hem, waar de Russische kandidaat Sergey Lazarev in een soort reuzendouche smartelijk uithaalde.

Duncan Laurence (echte achternaam: De Moor) mag met zijn lied ‘Arcade’ dan al weken topfavoriet zijn geweest bij de bookmakers, daarmee was winst allesbehalve gegarandeerd. „Dat is juist het leuke van het Songfestival, dat het alle kanten uit kan”, zegt Verdonk.

Gouden engelen, metershoge stelten of een vuurkolom midden in een liedje. Het kan op het Eurovisie Songfestival niet gek genoeg. „Het makkelijkste is om achterover te leunen en het uit te lachen”, zegt commentator Cornald Maas. „Natuurlijk is het een circus”, zegt zanger en commentator Jan Smit. „Je zapt er voorbij en denkt: wat is dat voor idioterie. Maar je moet de betekenis achter de nummers zoeken.”

De Nederlandse inzending won met een minimaal decor. Duncan Laurence hoopt dat hij met zijn rustige ballad kan bijdragen aan een nieuw soort liedselectie. „Met commentaar dat mijn lied ‘te mooi’ zou zijn voor het festival kan ik echt helemaal niks”, zegt hij. Hij hoopt dat er „meer Songfestivalliedjes komen die je op Spotify kunt horen”. Dat liedjes de afgelopen decennia droeviger en bozer zijn geworden, zoals een recent onderzoek laat zien, zou te maken kunnen hebben met dat artiesten makkelijker hun eigen werk onafhankelijk kunnen delen. „Als je niet meer afhankelijk bent van een platenmaatschappij die je happy happy laat zingen, word je niet per se droeviger maar misschien wel eerlijker.”

Voor Duncan Laurence was het Songfestival altijd al een serieuze zaak. „Ik keek altijd met familie en vrienden”, vertelt hij voorafgaand aan zijn optredens op een zonnig terras in Tel Aviv. „Sommigen waren heel kritisch, maar ik keek naar de muziek, om inspiratie op te doen.” Toch is ook voor de winnaar spektakel niet uit den boze, legt hij op de persconferentie achteraf uit. „Het ligt aan het lied. Als vuurwerk of dansers het verhaal ten goede komen, kom dan maar op met het vuurwerk.”

Volgens commentatoren Smit en Maas is het festival veranderd. „Het is niet meer van dat stoffige soepjurkengedoe.” Vanuit Nederland wordt er echter vooral anders naar gekeken omdat het land de laatste jaren weer bij de kanshebbers hoorde, denkt Smit. „Sinds de focus weer op winnen ligt, heeft iedereen er ineens een mening over.”

Het Eurovisie Songfestival is een bubbel en dat moet het volgens betrokkenen vooral blijven. Politiek past daar niet in. Duncan Laurence merkt bij een vraag over de door Israël bezette gebieden geïrriteerd op dat de journalist „doordramt”, Jan Smit noemt de discussie over de plaats van handeling ronduit „gelul”. Smit geeft toe dat ze tijdens de festivalperiode „volledig in de bubbel zitten”.

Na de winst overhandigt Eurovisie-official Jon Ola Sand de Nederlandse delegatie een starterskit. „Jullie moeten aan de slag, je weet hoeveel werk het is om het te organiseren.”