Alle FPÖ-ministers weg uit Oostenrijkse regering

Oostenrijk Minister van Binnenlandse zaken Herbert Kickl is ontslagen om ‘Ibizagate’. Zijn partijgenoten van de FPÖ stapten daarop ook op.

Maandagochtend was de druk op Kickl zo opgelopen, dat hij een persconferentie hield. Daarin haalde hij keihard uit naar de conservatieve ÖVP van kanselier Kurz. Zijn ÖVP-voorganger zou het ministerie gerund hebben als een „machtswellusteling”.
Maandagochtend was de druk op Kickl zo opgelopen, dat hij een persconferentie hield. Daarin haalde hij keihard uit naar de conservatieve ÖVP van kanselier Kurz. Zijn ÖVP-voorganger zou het ministerie gerund hebben als een „machtswellusteling”. Foro Christian Bruna/EPA

De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz heeft maandagavond de meest controversiële man uit de regering ontslagen: minister van Binnenlandse Zaken Herbert Kickl, alom beschouwd als de ideoloog van de extreemrechtse FPÖ. Met Kickl vertrokken, uit eigen beweging, de overige FPÖ-ministers. De rest van de regering blijft aan tot de verkiezingen, waarschijnlijk na de zomer.

Een opvallend kalme Kurz sprak op een persconferentie van „een zeer ernstige situatie voor de Republiek”.

Dat de schokgolven van „Ibizagate” Kickl zouden bereiken, was te voorzien. In Ibizagate beloofde toenmalig FPÖ-leider en vicekanselier Heinz-Christian Strache, op Ibiza, een vrouw die poseerde als ‘Russische zakenvrouw’ royale overheidscontracten als zij grote sommen geld op de rekening van een FPÖ-partijstichting zou storten. Dat is illegaal volgens de Oostenrijkse wet. Meteen nadat een video van zijn urenlange conversatie met deze dame vorige week openbaar werd, nam Strache ontslag. Dat deze video ook voor anderen consequenties zou krijgen, was toen al duidelijk.

Niet alleen werden twee deelstaatregeringen met de FPÖ erin ontbonden. Ook kwam er meteen onderzoek op gang naar deze FPÖ-stichting, en de giften van andere vermogende donoren die – aldus Strache in de video – de partij hielpen de meldingsplicht bij het Rekenhof te omzeilen. Toen de video werd gemaakt, in 2017, was Herbert Kickl algemeen partijsecretaris, en dus verantwoordelijk. Hoeveel wist hij? Wat was zijn rol hierin?

Lees ook: Oostenrijkse vice-kanselier stapt op vanwege video

'Machtswellusteling'

Kickl was toch al omstreden. Hij liet vorig jaar invallen doen bij de veiligheidsdienst BVT, waarbij vooral data over extreemrechtse groeperingen (en hun banden met de FPÖ) in beslag werden genomen. De rechter verklaarde de invallen illegaal, maar het materiaal werd nooit terugbezorgd. Sommige data waren afkomstig van andere westerse inlichtingendiensten. Deze schortten daarop de uitwisseling van bepaalde informatie met Oostenrijk op. Kickl wilde ook asielzoekers in „concentratiekampen” opsluiten. Vorig jaar overleefde hij ternauwernood een motie van wantrouwen omdat hij een zwarte lijst van journalisten had gemaakt met wie niemand mocht praten.

Maandagochtend was de druk op Kickl zo opgelopen, dat hij een persconferentie hield. Daarin haalde hij keihard uit naar de conservatieve ÖVP van kanselier Kurz. Zijn ÖVP-voorganger zou het ministerie gerund hebben als een „machtswellusteling”. ÖVP-partijbonzen zouden de video aangrijpen om hem te grazen te nemen – maar de echte reden, suggereerde Kickl, was dat omdat hij hun politieke benoemingen vervangen had door FPÖ’ers. Daarop vroeg Kurz Kickl om af te treden. Toen hij weigerde, ontsloeg Kurz hem.

Het land heeft stabiliteit nodig, zei Kurz, wiens populariteit afgelopen dagen volgens peilingen flink steeg. „Ook op Europees niveau moeten we kunnen doorwerken.” Vandaar dat de vertrokken FPÖ-ministers, onder wie die van Buitenlandse Zaken, voorlopig vervangen worden door experts binnen de ministeries.