Hoe een sober liedje het exorbitante Songfestival veroverde

Arcade Een ingetogen liedje tussen alle uitbundige stampers. Het heeft Nederland tot nog toe de meeste winst opgeleverd op het Eurovisie Songfestival. Dezelfde strategie bezorgde Duncan Laurence zaterdagavond de winst.

Duncan Laurence brengt 'Arcade' ten gehore in de finale van het Eurovisie Songfestival
Duncan Laurence brengt 'Arcade' ten gehore in de finale van het Eurovisie Songfestival Foto EPA

Terwijl confettikanonnen gouden snippers spoten schoot het door zijn hoofd, vertelde Duncan Laurence (25) aan de verzamelde pers op het Songfestival in Tel Aviv: hoe hij zich nu werkelijk een „small town boy in a big arcade” voelde, zoals hij zingt in zijn liedje ‘Arcade’. Met het verschil dat Laurence zijn kans nu echt greep. Niks onvervulde verlangens. Want wat de eerder nog volstrekt onbekende zanger zaterdagavond neerzette grensde aan het ongelooflijke. Zijn ‘Arcade’, een geloofwaardig, weemoedig lied in een sobere enscenering, won voor Nederland het Eurovisie Songfestival, voor het eerst in 44 jaar.

In een pakkende uitvoering was zaterdagavond in Tel Aviv alles precies gegaan zoals uitgedacht. De basis: korische engelenzang op de vier akkoorden waarop het hele liedje drijft. De contemplatieve beginschets van Duncan Laurence in diep-lage noten: „a broken heart is all that’s left”. In de halve finale had dit begin nog wat onvast geklonken, nu was het veel scherper. Dan de aanloop naar zijn grote troef: zijn makkelijk omhoog schietende kopstem die lijkt op de delicate singer-songwriterpop van zanger Ry X. „Please carry me, carry me, carry me home”. En dan de uithaal in het smachtende refrein die menigeen al dagen in het hoofd met zich meedraagt: „Loving you is a losing game.”

Lees ook: Wie gaat het miljoenen slurpende Songfestival van 2020 betalen?

Naast de koesterende zang waren er zijn intense blikken tegen de blauw verlichte achtergrond. Precies getimed door de Belgische regisseur Hans Pannecoucke en coach Ilse DeLange, zijn vurige wens onderstrepend gehoord te worden. In de bridge – zijn gezicht dicht bij zijn enige theatrale effect: een neergelaten lichtbol – keek Laurence bijna wanhopig. „Get me out of this rollercoaster.”

Zonder franje

Het was rockzangeres Anouk die de boel met een dergelijke ‘cleane’ act zonder franje in 2013 opschudde. Op haar manier dan. De nationale liedjesselectie verdween direct, want ze had immers al een ‘killersong’. En die zong ze nagenoeg met haar ogen dicht – onopgesmukt, gecontroleerd en bezield.

Haar deelname en de kwaliteit van haar ballade ‘Birds’ zorgde voor een kentering in de publieke opinie over het festival. Voor het eerst sinds tijden lag Nederland er niet in de eerste ronde al uit. En het Eurovisievuur laaide hoog op. Anouk werd uiteindelijk negende.

Een parel plaatsen tussen alle extravagantie en exorbitante stampers werd een Nederlandse trend. De inzending van muziekinhoudelijke acts bleek te werken. Dat werd opnieuw bevestigd met de ingetogen, elegante act van The Common Linnets, het duo Ilse DeLange en Waylon. Hun ‘Calm After the Storm’, ook geselecteerd zonder oeverloze voorrondes, werd zelfs tweede. Slim camerawerk en boeiende visuals tilden dit optreden omhoog.

De selectiecommissie van AVROTROS is vervolgens blijven vallen voor gevierde namen, overigens met wisselend succes: Douwe Bob (11e, 2016), Trijntje Oosterhuis (halve finale, 2015), de drie zusjes van O’g3ne (11e, 2017), Waylon (18e, 2018). Conclusie: hoe meer ingetogen, des te beter Nederland scoorde.

De keuze voor de onbekende Duncan Laurence, artiestennaam van Duncan de Moor uit Hellevoetsluis, was opmerkelijk. Wie had er ooit van die naam gehoord? Nog maar vorig jaar studeerde hij af aan de Tilburgse Rockacademie.

Lees ook: Met Duncan Laurence wint gevoel het van spektakel op het Songfestival

Perfecte inzending

Hij bleek een protegé van zangeres Ilse DeLange, die zijn coach was geweest toen hij in 2014 meedeed aan talentenjacht The Voice of Holland. ‘Arcade’ raakte haar en ze sloeg aan het lobbyen. Laurence had volgens haar „de perfecte inzending”. Toen de zanger zaterdag bij zijn winst uit de bank schoot om zijn team te omhelzen, bleef zij zitten. Haar handen voor haar gezicht. Emotioneel was ze. Dit was ook háár winst.

Arcade, dat Laurence al tijdens zijn opleiding schreef met de Zweedse liedjesschrijver Joel Sjöö, heeft vele versies gehad. In een eerdere varianten lag de nadruk op elektronica, in een sfeer van James Blake. Producer Wouter Hardy gaf het met strijkers een meer orkestraal gevoel.

Dat alles een plaats krijgt en betekenis; Nederland zal er na deze winst in zijn liedjeskeuze op blijven inzetten. De verwachting is dat het kandidaten zal regenen. Met de winst heeft Nederland zich in elk geval al geplaatst voor de finale van 2020.