‘Nederland onderhandelt met Irak over terugkeer IS-vrouwen’

De gesprekken met Irak zouden een veilige terugkeer van tien IS-vrouwen en hun kinderen uit Syrische vluchtelingenkampen naar het Nederlandse consulaat moeten garanderen. Dat meldt het AD.

Een vluchtelingenkamp in de provincie Idlib in Syrië.
Een vluchtelingenkamp in de provincie Idlib in Syrië. Foto Khalil Ashawi/Reuters

Nederland voert geheime gesprekken met Irak om tien Nederlandse vrouwen en hun kinderen uit Syrische vluchtelingenkampen te krijgen, schrijft het AD zaterdag. Het gaat om vrouwen die zijn afgereisd naar het voormalige kalifaat van de terroristische groepering Islamitische Staat (IS).

Nederland zou de vrouwen en kinderen een veilige doorgang willen garanderen naar het Nederlandse consulaat in de Iraakse stad Erbil. Daarmee zou voorkomen worden dat ze in Irak worden vervolgd en mogelijk de doodstraf krijgen. Als de vrouwen met hun kinderen Iraakse grondgebied betreden, zonder dat daar vooraf afspraken over zijn gemaakt, lopen ze het risico te worden aangehouden. Ze moeten over Iraaks grondgebied om het consulaat te bereiken.

Advocaat André Seebregts, die verschillende vrouwen bijstaat, bevestigt tegenover het AD dat er onderhandeld wordt. Volgens de advocaat zouden de omstandigheden in de kampen voor met name de kinderen slecht zijn. „De hygiëne laat te wensen over. Veel vrouwen en kinderen zijn daardoor ziek. Er zijn echter geen medicijnen of adequate medische voorzieningen”, zegt hij tegen het AD.

De woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigt noch ontkent de onderhandelingen. „Het uitgangspunt blijft dat we geen Nederlanders onveilig gebied in sturen, maar het is nog onduidelijk of dit leidt tot de terugkeer van deze vrouwen.”

Lees ook: Keren de jihadisten nu echt terug?

Uitspraak Rotterdamse rechtbank

Begin dit jaar oordeelde de rechtbank in Rotterdam dat de Nederlandse overheid meer moeite moet doen om Nederlandse IS-vrouwen terug te halen uit het voormalige kalifaat. Tot dan toe weigerde Nederland uitreizigers en hun gezinnen te helpen om terug te komen naar Nederland. Ze moesten op eigen kracht naar een consulaat of ambassade in Irak of Turkije zien te komen. De woordvoerder van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) bevestigt dat er gekeken wordt naar „de uitvoer” van de uitspraak van de rechter: „De minister moet zich inspannen om de IS-vrouwen bij hun eigen proces te laten zijn.”

Uit cijfers van vorig jaar blijkt dat in totaal 305 Nederlanders naar het strijdgebied in Irak en Syrië afreisden. Volgens de terrorismecoördinator NCTV, die zich weer baseert op informatie van de inlichtingendienst AIVD, waren tot medio 2018 van hen 75 personen omgekomen in het strijdgewoel. Ruim vijftig keerden terug naar Nederland, van wie eenderde vrouw was.