Wat voor toerisme wil Rotterdam?

Toerisme Hoe kan de stad het best profiteren van toerisme, zonder overlast in de stad? Rotterdam vroeg experts in duurzaam toerisme advies.

Vorig jaar overnachtten 1,2 miljoen toeristen in Rotterdam, het grootste deel uit Nederland.
Vorig jaar overnachtten 1,2 miljoen toeristen in Rotterdam, het grootste deel uit Nederland. Foto Folkert Koelewijn

„We zijn verrast door de positieve vibe in Rotterdam. De durf waarmee jullie dingen hier aanpakken. Ik bedoel; er is zelfs een drijvende boerderij, mét koeien!” De internationale stedenbouwkundige Larry Beasley uit Vancouver klinkt enthousiast als hij vertelt over Rotterdam, ‘de stad waar hij verliefd op werd’. Beasley is de voorzitter van de International Advisoryboard (IABx) over toerisme. Samen met zes andere experts boog hij zich begin deze week op uitnodiging van stadspromotor Rotterdam Partners over de vraag hoe Rotterdam het best kan profiteren van het toerisme, zonder dat bezoekers zorgen voor overlast in de stad.

Voor dat laatste hoeven Rotterdammers voorlopig niet bang te zijn, verzekert Beasley. „Rotterdam wordt niet overspoeld door de toeristen.” Bovendien is de stad, in tegenstelling tot Venetië of Amsterdam, heel ruim opgezet. Dus is er volgens hem nog voldoende ruimte voor groei.

Wel moedigt de Canadese planoloog de gemeente aan om de stijging van het aantal bezoekers goed in de gaten te houden en in te grijpen als dat nodig is. „Daarbij moet je denken aan maatregelen als het beperken van het aantal cruiseboten en hotelkamers”, zegt Beasley. „En het instellen van de regel dat Airbnb alleen is toegestaan als de verhuurder zelf ook in het pand woont.”

Hotels nog niet vol

Rotterdam Partners nodigde zeven experts in citymarketing, duurzaam reizen en ‘overtoerisme’ uit om mee te denken over de ontwikkeling van toerisme. Afgelopen woensdag overhandigden zij hun bevindingen aan wethouder Said Kasmi (toerisme, D66). „Wereldwijd is toerisme een van de snelst groeiende economische sectoren”, verklaart een woordvoerder het promotiebureau. „Maar Rotterdam heeft nog volop ruimte om te profiteren van het aantrekkende toerisme. Er zijn nog genoeg maanden dat de hotels niet vol zitten.”

Vorig jaar overnachtten 1.261.000 toeristen in Rotterdam. Een stijging van ruim 10 procent ten opzichte van 2017 (cijfers CBS). De meeste bezoekers, ongeveer de helft, komt uit Nederland. Maar Rotterdam is ook populair bij Duitsers, Belgen, Amerikanen en Aziaten. „Toeristen komen voor de architectuur, de cultuur en de haven”, zegt een woordvoerder van Rotterdam Partners. „Duitsers zijn bijvoorbeeld geïnteresseerd in het maritieme karakter van de stad.”

Houd de stijging van het aantal bezoekers goed in de gaten, grijp in als ‘t nodig is.

Ondanks de flinke stijging is het aantal toeristen in Rotterdam nog maar een fractie van het aantal bezoekers dat jaarlijks afreist naar de hoofdstad. Amsterdam trok vorig jaar 8.577.000 toeristen. Rotterdam heeft nog veel onbenut potentieel, zagen Beasley en de andere experts. „Amsterdam heeft dan wel een historisch centrum, maar Rotterdam is multicultureel, divers en innovatief”, zegt hij. „Dát moet je gebruiken om toeristen te trekken die weg blijven van de massa en juist op zoek zijn naar een unieke beleving.” De zeven experts bezochten bekende attracties zoals De Markthal, maar ook Blue City in het voormalige zwemparadijs Tropicana en Merwe4Haven. „Deze innovatieve plekken zijn voor dat soort toeristen net zo’n grote attractie als bijvoorbeeld een museum.”

Volgens Rotterdam Partners wordt al nagedacht over een klein, duurzaam hotel midden in Blue City. Dat juicht de Canadese planoloog toe. „Kleinschalige initiatieven zoals dit, zorgen voor de spreiding van het toerisme over de hele stad. Bovendien profiteert de gemeenschap er zelf van en niet een of andere grote keten.”

Beasley roemt ook de culturele diversiteit op Zuid. „Maar om bezoekers te trekken, moeten deze culturen zich fysiek laten zien. Bijvoorbeeld in een cultureel centrum, restaurant of attractie.” Om inwoners te stimuleren dit soort community based attractions op te zetten, zou de gemeente subsidie moeten verstrekken, adviseren de experts.

Voor het eerst heeft Rotterdam een wethouder toerisme.

Want de toeristen die genieten van dit soort kleine, lokale attracties, zijn precies de bezoekers die je als stad wil verwelkomen. „Vergelijk het met eco-toerisme. Hierbij is de toerist zich ervan bewust dat de kwetsbare omgeving de reis zo bijzonder maakt. De reiziger is daarom voorzichtig zodat ook een volgende bezoeker ervan kan genieten”, zegt Beasley. „Dat geldt ook voor reizen in de stad. Deze toeristen willen de stad beter dan, of in elk geval hetzelfde achterlaten als voor hun komst.” Bovendien neemt hun aantal toe. „Steeds meer mensen reizen de hele wereld rond op zoek naar een unieke ervaring.”

Kasmi’s plan

Om het stijgende toerisme in Rotterdam in goede banen te leiden, werd vorig jaar voor het eerst een wethouder belast met deze portefeuille. Wethouder Said Kasmi gaat de adviezen van de experts gebruiken bij het opstellen van een toeristische visie, die na de zomer komt. „De stad bloeit als nooit te voren en we zijn nu nog in de gelegenheid om keuzes te maken die ervoor zorgen dat zoveel mogelijk Rotterdammers de vruchten plukken van toerisme’’, zegt Kasmi. „Toerisme is een middel dat we slim gaan inzetten om de ambities van de stad te helpen verwezenlijken. Zo zorgen we ervoor dat toerisme een positieve bijdrage levert aan de stad.” Daarbij kijkt Rotterdam ook naar de worsteling van steden als Amsterdam, Venetië en Barcelona met teveel bezoekers. „Wij kunnen daarvan leren. Het helpt ons slimme keuzes te maken.”