Opnieuw tweestrijd rond EU

Frankrijk De partijen van Le Pen en Macron cultiveren weer de strijd tussen ‘progressieven’ en ‘nationalisten’.

Parijs, Frankrijk.
Parijs, Frankrijk. Foto Joel Saget/AFP

Ja, ‘Europa’ is in Frankrijk hét thema in de campagne voor de verkiezingen voor het Europees Parlement. Maar in de meest basale vorm: vóór of tegen de huidige Europese Unie. De strategische tweestrijd tussen La République en Marche (LREM) van president Emmanuel Macron en de Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen is zo een soort voortzetting van de Franse presidentsverkiezingen van 2017.

Over één ding waren kiezers van Macron en Le Pen het destijds eens: de EU functioneert niet naar behoren. In geen EU-land, bleek onlangs opnieuw uit onderzoek van de European Council on Foreign Relations, vinden meer kiezers dat zowel het nationale als het Europese politieke systeem „kapot” is en een revolutie behoeft. In 2017 stemde ongeveer de helft van de Fransen op anti-systeempartijen.

Bij de Europese verkiezingen, in Nederland donderdag, spelen zeer uiteenlopende thema’s: Wat zijn de zorgen van een Deen of Roemeen?

Terwijl Macron in 2017 met zijn pro-Europese campagne beloofde de Unie met hervormingen te repareren, zei Le Pen dat het tijd was voor ‘Frexit’. Toen bleek dat Fransen – vooral door hun spaargeld in euro’s – meer gehecht waren aan de euro dan zij had gedacht, zwakte ze dat wat af in kiesronde twee: er moest een referendum over het EU-lidmaatschap komen.

De grootste bedreigingen voor Europa volgens Franse kiezers.

Le Pens huidige Europese lijsttrekker Jordan Bardella (23) is nog wat opgeschoven: Frankrijk moet lid blijven, maar wel het Schengenverdrag en alle vrijhandelsakkoorden opzeggen en een eigen landbouwpolitiek voeren. „Dat wil dus zeggen dat jullie uit de EU willen”, sneerde Macrons lijsttrekker Nathalie Loiseau deze week in een tv-debat tegenover Bardella.

In de peilingen gaan Loiseau en Bardella met elk zo’n 23 procent van de stemmen nek-aan-nek. Ze cultiveren de tweestrijd tussen wat Macron ‘progressieven’ en ‘nationalisten’ noemt, en benadrukken tot ongenoegen van de oppositie dat er, anders dan bij normale Franse verkiezingen, „maar één ronde” is. Met andere woorden: nuances tellen niet, strategisch stemmen is het devies.