Nederland en Rusland treffen miljoenenschikking Greenpeace

In 2013 enterde de Russische marine het Greenpeace-schip de Arctic Sunrise. Rusland betaalt de milieuorganisatie een schadevergoeding van 2,7 miljoen euro.

Tot de dertig bemanningsleden die maandenlang in Rusland werden vastgehouden, behoorden twee Nederlanders.
Tot de dertig bemanningsleden die maandenlang in Rusland werden vastgehouden, behoorden twee Nederlanders. Foto Catrinus van der Veen/ANP

Greenpeace krijgt 2,7 miljoen euro schadevergoeding voor het enteren van zijn schip de Arctic Sunrise door Rusland in 2013. Daarover hebben Nederland en Rusland vrijdag een akkoord bereikt, melden de twee landen in een een gezamenlijke verklaring over de jarenlang slepende zaak.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) en zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov kwamen de definitieve afwikkeling vrijdag overeen in Helsinki. Het miljoenenbedrag voor Greenpeace is een vergoeding voor de schade die het schip opliep, voor de gemaakte onkosten en omvat daarnaast smartegeld voor de opvarenden, die maandenlang werden vastgehouden. Rusland erkent met het akkoord het recht op demonstratie op zee.

“Het is goed dat Rusland de politieke wil heeft getoond er met Nederland uit te komen”, zegt minister Blok in een reactie. Nederland en Rusland zijn verder overeengekomen dat meer geld wordt vrijgemaakt voor gezamenlijk wetenschappelijk onderzoek in het Russische deel van het Noordpoolgebied.

Lees ook het opiniestuk van Hubert Smeets: Poetin: jullie internationale rechtsorde is de mijne niet

Protestactie

In september 2013 enterde de Russische marine de Arctic Sunrise, dat onder Nederlandse vlag vaart, terwijl het schip in internationale wateren voer. Het schip voer op dat moment in de Petsjorazee tussen Rusland en de Noordpool. Actievoerders van Greenpeace wilden een boorplatform van het Russische olie- en gasbedrijf Gazprom bezetten. Rusland zag het protest als piraterij en arresteerde dertig bemanningsleden, onder wie twee Nederlanders. De bemanning werd vastgezet en het schip werd maandenlang in de haven van Moermansk gehouden.

Vlak na de arrestatie eiste Nederland bij het Internationaal Zeerechttribunaal in Hamburg vrijlating van de bemanning. Het tribunaal stelde Nederland in het gelijk. In december 2013 werd aan de bemanningsleden amnestie verleend door Rusland. Het schip werd in augustus 2014 vrijgegeven.

Het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag oordeelde in 2015 al dat de protestactie van Greenpeace tot het beginsel van de vrijheid van de wereldzeeën behoorde. Daarop bepaalde het Hof in 2017 dat Rusland 5,4 miljoen euro aan de Nederlandse staat moest betalen ter compensatie.