Die kant-en-klaarmaaltijden zijn zo makkelijk, maar niet lekker

Wat eten we? Waarom je nog zou koken? Nou, omdat het lekkerder is.

Foto iStock

Wat een weelde in de supermarkt. Waar je een paar jaar geleden nog zes winkels af moest om hier Maldon zeezout, daar Lübecker marsepein te halen, dan nog naar de markt voor octopus, naar de slager voor gerijpt rundvlees, daar is nu alles onder handbereik in de grootsteedse supersupers. Er wordt koud water verneveld boven de groenten, er zijn meer kant-en-klare salades te krijgen dan iemand zelf kan verzinnen – niks geen snijwerk te doen voor wie niet wil. Halffabrikaten, deegbodems, sauzen, wie wil er nog zelf koken nu dit allemaal mogelijk is?

(Nu ja: je moet het wel kunnen en willen betalen.)

De aanblik van zo’n welvoorziene supermarkt kan een mens ingeven om te denken: je moet koken wel héél leuk vinden wil je het nog gaan doen. Misschien is het zonde van je tijd, al dat gekook.

Daar blijkt het verschil tussen het oog en de tong. Want koop maar eens zo’n salade. Allereerst valt op dat in bijna elke salade kaas zit: feta, mozzarella, geitenkaas, parmezaan – alsof daarzonder een salade geen zin heeft. Tomaatjes houden zich, eenmaal doorgesneden en van vinaigrette voorzien niet bijzonder lang. Kruiden verleppen. Bietjes drogen uit. De granen krijgen makkelijk een lichte kartonsmaak.

De heerlijk ogende sandwiches, belegd met ei en bacon, met kruidenroomkaas of ‘kip caesar’, met hun eruit bloezende beleg, hun aantrekkelijke kleuren, hun ambachtelijk ogende verpakking van bruin papier – ze smaken naar helemaal niets. Te saai voor woorden.

De sushi: kartonsmaak.

De Indonesische maaltijd – vlak. (Wat best knap is met Indonesische kruiden.)

Toch zie je talloze mensen zulk eten kopen en te oordelen naar de groei van kant-en-klaarmaaltijden voorzien ze in een behoefte.

Dat brengt ons op de kwestie van smaakgeheugen. Of dat bestaat. Kun je vergeten hoe versgekookte bietjes smaken of hoe zojuist geraspte? Hoe smaakte pindasaus voor die werd gestandaardiseerd? De melige smaak van menige sojaburger – ga je die voor een heerlijke burgersmaak houden?

Lees ook: Hoe (on)gezond zijn die magnetronmaaltijden?

Iedereen die wel eens een paprika snijdt en dan met welbehagen de geur opsnuift weet wat er gebeurt als je een stukje neemt: niets. Een teleurstelling. De smaak is lang zo geconcentreerd niet als de geur, pas na roosteren of stoven gééft de paprika zich weer. Alsof je altijd imitatiepaprika’s koopt. Hetzelfde geldt voor bijna alle groenten, negen van de tien keer zijn het flauwe aftreksels van wat ze kunnen zijn, maar dat hoef je helemaal niet te merken, want de herinnering aan hun smaak verlaat je geleidelijk aan. En dan komt het geloof van het oog, het ziet er heerlijk uit, kleurig, het is voor ons klaargemaakt: het is dus lekker.

Maar het ís niet lekker.