Superjachten voor de superrijken, gemaakt in Amsterdam

Scheepsbouw Koningin Máxima opende donderdag een nieuwe werf van Feadship, bouwer van grote luxejachten. Amsterdam wil delen in het succes van de sector.

Koning Maxima tijdens de opening van de nieuwe werf van Feadship in de haven van Amsterdam samen met marketingdirecteur Farouk Nefzi (links) en bestuursvoorzitter Jan-Bart Verkuyl. De opening is onderdeel van de viering van het 170-jarig jubileum van Royal Van Lent Shipyard, dat al sinds 1849 een scheepswerf heeft op De Kaag.
Koning Maxima tijdens de opening van de nieuwe werf van Feadship in de haven van Amsterdam samen met marketingdirecteur Farouk Nefzi (links) en bestuursvoorzitter Jan-Bart Verkuyl. De opening is onderdeel van de viering van het 170-jarig jubileum van Royal Van Lent Shipyard, dat al sinds 1849 een scheepswerf heeft op De Kaag. Foto Lex van Lieshout/ANP Royal Images

Vanuit de directiekamer kijkt Jan-Bart Verkuyl, bestuursvoorzitter van scheepsbouwer Feadship, tevreden naar een groot jacht in aanbouw in het dok beneden. Het schip is een casco, er wordt nog anderhalf jaar aan gewerkt voordat de eigenaar ermee kan gaan varen. Feadship bouwt superjachten in opdracht van superrijken. De jachten worden volledig naar de wens van de koper gebouwd en ingericht.

Natuurlijk noemt Verkuyl geen namen van klanten. „Ik kan wel zeggen: negen van de tien zijn hardwerkende ondernemers. Ze geven zichzelf het mooiste cadeau dat er is. En wij zijn blij dat ze voor een schip kiezen, en niet voor een schilderij.”

Donderdag opende koningin Máxima de nieuwe werf van Feadship in het Amsterdamse havengebied Westpoort, vlakbij evenementengebouw Amsterdome. In de enorme loods kunnen – op termijn – jachten tot 160 meter lang worden gebouwd en onderhouden. Het is de vierde werf van Feadship, naast Kaag, Aalsmeer en Makkum.

De Nederlandse jachtbouw hoort bij de wereldtop. De sector van de grote luxejachten, langer dan 30 meter, bloeit. Oceanco uit Alblasserdam opent binnenkort een tweede vestiging in Zwijndrecht. Dinsdag werd bekend dat Royal Huisman uit Vollenhove uitbreidt naar Zaandam. Het Havenbedrijf Amsterdam hoopt op nog meer superjachtbouw in de regio. Klanten willen steeds grotere jachten (langer dan 100 meter), werven investeren in grotere hallen.

In de nieuwe werf van Feadship in Amsterdam-West kunnen jachten tot 160 meter worden gebouwd.

Foto Feadship

Export naar VS

Bij de nieuwe hal van Feadship ontbreekt twee dagen voor de opening de voordeur en ligt het karton nog op de trappen. Aan de kade liggen historische jachten, verwijzingen naar het rijke verleden. Een deel van het bedrijf bestaat dit jaar 170 jaar.

Feadship (spreek uit Fèdsjip) ontstond in 1949 als fusie van Royal Van Lent Shipyard (opgericht in 1849 in Kaag) en Koninklijke De Vries Scheepsbouw (Aalsmeer, 1906). Het ontwerp wordt verzorgd door De Voogt Naval Architects uit Haarlem. De First Export Association of Dutch Shipbuilders wilde meer Nederlandse jachten exporteren, met name naar de VS. Dat ondernemers als Ford en Forbes hun gasten ontvingen op een Feadship droeg veel bij aan de naamsbekendheid, vertelt Verkuyl.

De nieuwe werf zorgt voor 150 banen, naast de bestaande 2.000. Verkuyl en marketingdirecteur Farouk Nefzi benadrukken het belang van vakmanschap. De werknemers worden opgeleid in de eigen bedrijfsschool en blijven vaak tientallen jaren in dienst.

Met zestien werven en 100 toeleveranciers is de superjachtbouw goed voor ruim 10.000 banen in Nederland. Brancheorganisatie Hiswa Holland Yachting Group en vakblad SuperYacht Times meldden deze week dat in 2018 18 superjachten werden afgeleverd, met een totale geschatte waarde van 1,5 miljard euro. Wereldwijd ging het om 154 superjachten en een omzet van 4,7 miljard euro. De gemiddelde waarde van een in Nederland gebouwd superjacht is 86 miljoen euro.

De gemiddelde waarde van een in Nederland gebouwd superjacht is 86 miljoen euro

De maritieme traditie, bereidheid om samen te werken en om te innoveren. Dat noemen Verkuyl en Nefzi als verklaringen voor het succes van de Nederlandse jachtbouw. Nefzi: „Verder hebben we met TNO en Marin goede kennisinstituten voor scheepsbouw. En onderschat niet de kracht van oude familiebedrijven.”

Succesvol of niet, in tijden van klimaatverandering ligt het luxe hobbyvaren onder vuur. Heeft het superjacht wel toekomst? „Het is net als de Formule 1”, zegt Verkuyl. „Het trekt de aandacht, maar naar volume is het gering. En net als bij de Formule 1 profiteert de rest van de sector van ons pionierswerk.” Er varen al hybride schepen, al is de stroomvoorziening uit batterijen nog gering. Feadship zoekt naar slimmer gebruik van stroom aan boord en wil een keurmerk voor energieverbruik ontwikkelen. Verkuyl: „We merken het bij onze klanten. Ze houden van innovatie en willen duurzame oplossingen.”

En het geld van die klanten, is dat altijd eerlijk verdiend? Niet door belasting te ontduiken? Nefzi: „Journalisten beginnen altijd over misstanden. Het is zo onterecht om daar op in te zoomen. Onze typische klant is een drukbezette bestuursvoorzitter die op zijn of haar jacht tot rust kan komen.” Verkuyl: „We kennen altijd de eindklant en doen onderzoek naar hun reputatie en vermogen. Natuurlijk zit daar een grens aan, maar we proberen het wel. We hebben een koninklijk zegel, dat schept verplichtingen.”