Opinie

Het is tijd om de legalisering van drugs te onderzoeken

Cocaïnesmokkel

Commentaar

De oorlog tegen drugs is vastgelopen, de handhavers redden het niet meer alleen. Het verbod op drugsgebruik wordt zo algemeen overtreden dat de norm op het punt van verdwijnen staat. Deze week lieten deskundigen uit de politiewereld wederom weten dat het drugsbeleid op dood spoor zit. De aanleiding was nu het verschijnen van De Schiedamse cocaïnemaffia van NRC misdaad-verslaggever Jan Meeus, die zijn bevindingen toetste bij politiemensen en wetenschappers. Voorlopige conclusie: het drugsbeleid is onhoudbaar geworden.

Politie en justitie handhaven met afnemend succes een verbod op een product dat burgers steeds gretiger en zonder veel scrupules gebruiken. De georganiseerde criminaliteit in Nederland die voor import, distributie en productie zorgt, is inmiddels ‘robuust en professioneel’. De gevolgen van de illegale drugshandel worden wel steeds ernstiger. De zeer profijtelijke cocaïnesmokkel groeit zo snel dat inbeslagnames en arrestaties geen zichtbaar effect meer hebben op prijs of beschikbaarheid. Ook de illegale cannabis- en xtc-productie blijkt nauwelijks te beteugelen.

De effecten zijn desastreus. Er stromen miljarden euro’s aan zwart geld de samenleving binnen, op zoek naar legale bestemmingen. Het leidt tot corruptie en bederf van maatschappelijke en sociale verhoudingen. Het zorgt voor een bloeiende ‘illegale kanseneconomie’ voor jongeren in zwakke posities. Excessief geweld neemt toe. Het aantal dumpingen van drugsafval in de vrije natuur blijft maar groeien.

Politie en justitie zijn al jaren overbelast, onderbemand en overvraagd. Bij de kabinetsformatie werd 1 miljard extra voor de handhaving geclaimd. Het kabinet Rutte III trok 276 miljoen euro uit. Minister Ferdidand Grapperhaus (Justitie, CDA) beloofde onlangs nog stoer „de hele drugseconomie op te rollen”. Dat is holle retoriek. In de rechtszalen moeten zich vooral kleine daders verantwoorden. De publieke omroep brengt drugsgebruik in ‘Spuiten en Slikken’ als een recreatieve bezigheid die past bij het moderne leven. Van eventuele ‘coke- of xtc-schaamte’ is in het uitgaansleven vrijwel nergens sprake. ‘Geniet ervan’ is de norm. En denk niet na over de negatieve effecten.

Achter de schermen van het opsporingsapparaat groeit de consensus dat het zo niet langer kan. De ineffectieve strijd tegen drugs legt een veel te groot beslag op de middelen. Het drugsverbod is erger dan de kwaal aan het worden. Het drugsbeleid lokt ondermijning en corruptie uit. Het stimuleert en beloont georganiseerde criminaliteit, die zich relatief ongehinderd verrijkt en zo uitbreidt naar nieuwe illegale praktijken.

De opeenvolgende kabinetten waren de afgelopen twintig jaar niet bereid om voldoende te investeren om wel succes te boeken. Dat leidt tot een vorm van institutionele hypocrisie: het drugsbeleid staat op drijfzand, maar politiek is het een geloofsartikel. De wal lijkt nu het schip te keren. Deskundigen dringen aan op een breed wetenschappelijk advies naar de mogelijkheid van legalisering. Waarbij volksgezondheid moet worden meegewogen. Gevolgd door een (Europees) politiek debat over een gezamenlijke herijking van het drugsbeleid. Dat kan onderschreven worden. Alle hoop blijven vestigen op repressie is kortzichtig.

Zo doorgaan is vruchteloos en waarschijnlijk schadelijk. Voor het gezag van het gezag, voor de rechtsstaat, die wordt uitgehold en ondermijnd. Het is tijd om anders over drugs te durven nadenken.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.