Engelandvaarder Charles Bartelings (97) overleden

Verzetsman Bartelings vluchtte in 1942 naar Engeland. Daar sloot hij zich aan bij de geallieerden, die hem bij Nederlands-Indië inzetten tegen de Japanners.

Charles Bartelings (tweede van rechts) vorig jaar tijdens de laatste reünie van Engelandvaarders.
Charles Bartelings (tweede van rechts) vorig jaar tijdens de laatste reünie van Engelandvaarders. Foto Robin Utrecht/ANP

Engelandvaarder Charles Bartelings is zondag op 97-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn familie donderdag bekendgemaakt met een rouwadvertentie in NRC. Bartelings was een van de laatste nog levende Nederlanders die in de Tweede Wereldoorlog naar Engeland vluchtten om zich daar bij de geallieerden aan te sluiten.

De in Nederlands-Indië geboren Bartelings sloot zich in de eerste oorlogsjaren aan bij het verzet. Hij verspreidde in zijn woonplaats Den Haag illegale bladen en bouwde apparaatjes waarmee Nederlanders ondanks Duitse stoorzenders toch naar verboden radiozenders konden luisteren. Dat duurde tot 1941, toen een vriend Bartelings verraadde en hij door de Duitsers werd opgepakt. Na verhoor op het Binnenhof kwam hij weer vrij.

Vorig jaar overleed André du Pon, Nederlanders oudste oorlogsveteraan. Lees ook: Hij was 1,65 meter, maar gooide de handgranaat het verst

Uit angst dat de Duitsers hem opnieuw zouden arresteren, besloot Bartelings te vluchten. In april 1942 vertrok hij. Anderhalf jaar later pas kwam hij na een tocht door Frankrijk, Spanje, Portugal en Gibraltar aan in Engeland. Hij kreeg opdracht naar Australië te gaan, waar hij een parachutetraining kreeg en bij de Nederlandse militaire inlichtingendienst ging. Hij deed mee aan acties tegen de Japanners op zee bij Nederlands-Indië. Tot het einde van de oorlog bleef hij in het gebied.

Martelingen

Vorig jaar augustus woonde Bartelings in Den Haag de laatste reünie van Engelandvaarders bij. Hij kwam voor het eerst sinds de oorlog weer op het Binnenhof, waar de Duitsers hem hadden vastgehouden. Hij zag ook de gebouwen waarin gevangenen werden gemarteld. „Het is belangrijk dat de mensen weten wat zich daar heeft afgespeeld”, zei hij daarover tegen de Volkskrant. „Het moet niet zo zijn dat we dat over twintig jaar vergeten zijn en dat dan op die plek mensen staan te borrelen.”