Deugdzame sneakers die nu eens wél gedragen worden

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Er wordt een hoop gepraat over duurzame mode, maar in het straatbeeld zie je er niet veel van terug. Uitzondering: de sneakers van Veja, te herkennen aan het V-vormige logo en de tikje retro-uitstraling, die ook in Nederland steeds meer worden gedragen. Het merk, dat veertien jaar bestaat, heeft zo’n tweeduizend winkels in 45 landen. Omzetcijfers wil het niet bekendmaken, wel dat er meer dan drie miljoen paar schoenen zijn verkocht en dat het de laatste jaren met 50 tot 60 procent groeit.

Veja is het Portugese woord voor ‘kijk’ – de productie is in Brazilië – maar het merk is een initiatief van twee Franse economen, Sébastien Kopp en François-Ghislain Morillion (beiden 40). Na een korte periode in de financiële wereld begonnen ze samen een non-gouvernementele organisatie die in opdracht van bedrijven controleerde hoe hun duurzaamheidsinitiatieven uitpakten. In China schrokken ze zo van de leefomstandigheden van textielarbeiders, dat ze zelf een project wilden opzetten waarbij zowel het productieproces als de arbeidsomstandigheden zo duurzaam mogelijk zouden zijn.

Lees ook: Hoge hakken zijn schoenen uit de hel, waarom zou je ze dragen?

Het werden stadssneakers (Veja’s zijn niet gemaakt om mee te sporten) omdat dat een product is dat kenmerkend is voor de generatie van de oprichters en deze tijd. Bovendien raakt het – door productie, verspreiding en gebruik – aan alle problemen van de globalisering.

Transparant over wat minder duurzaam is

De klassieke Veja’s hebben zolen van wild rubber, de bovenkant is gemaakt van biokatoen of leer van vleeskoeien uit een gebied in Brazilië waar geen bomen worden gekapt om plaats te maken voor veeteelt. Sinds kort zijn er ook modellen van een ‘mesh’ van biologisch katoen en gerecyclede petflessen, of een materiaal dat deels is gemaakt van mais-afval uit de voedingsindustrie. De arbeiders in Brazilië krijgen iets meer dan eenderde boven het minimumloon en hebben een werkweek van 40 uur.

Veja is ook transparant over dingen die minder duurzaam zijn: zo staat op de site dat het vanwege kosten en kwaliteit is gestopt met plantaardig looien van leer en er dus weer chroom bij dat proces wordt gebruikt.

Deugdzamer vind je het niet in de sneakerwereld. Soepeler helaas wel – door het gebruik van vooral natuurlijk materiaal zijn er, zoals woordvoerder Martine Betrancourt zegt, „soms wat problemen met comfort”. „Daar werken we hard aan.” Volgens haar is de nieuwe, lichte en veganistische Rio Branco, die doet denken aan de joggingschoenen uit de jaren 80, het lekkerstlopende model tot nu toe.