Conflict tussen museum Boijmans en mecenas over bijdrage verbouwing

Over de financiering van de verbouwing van museum Boijmans en van Beuningen is een conflict ontstaan tussen de museumdirectie en de filantropische stichting Droom en Daad.

Het nieuwe depot van Boijmans, opening 2021
Het nieuwe depot van Boijmans, opening 2021 Foto Rob Glastra Fotografie

Dat woensdag bekend werd dat een potentiële gift voor de verbouwing aann het Museum Boijmans Van Beuningen niet doorgaat, kwam slecht uit. Eind deze maand sluit het museum namelijk voor zeven jaar de deuren in verband met een grootscheepse verbouwing. Kosten: 223,5 miljoen. De gemeente Rotterdam betaalt daar 168,5 miljoen euro van, voor de overige 55 miljoen moet externe financiering gezocht worden.
Op de dag voordat de plannen voor de komende zeven jaar in een persconferentie werden uitgelegd, maakte de filantropische stichting Droom en Daad bekend dat een potentiële gift van 50 miljoen euro niet door gaat. De gesprekken tussen de stichting en het Rotterdamse museum waren vastgelopen, aldus Wim Pijbes, de directeur van de stichting. Boijmansdirecteur Sjarel Ex zei donderdag tijdens een persconferentie dat er nooit een gift was toegezegd.

De stichting Droom en Daad werd door de Rotterdamse vastgoedfamilie Van der Vorm opgericht om te investeren in het culturele klimaat van Rotterdam. Daar zou de renovatie van Boijmans goed in hebben gepast, maar de stichting stelde eisen, die nog niet ingewilligd waren. De stichting wilde inzicht in de begroting en in de verbouwingsplannen, daarnaast wilde ze een rol als toezichthouder. De eerste twee eisen zijn gebruikelijk, legt Pijbes door de telefoon uit. Die laatste eis, ‘wens’ in Pijbes’ formulering, wortelt in zorg over continuïteit. Pijbes: „Het museum sluit zeven jaar, in die tijd zal de directie wisselen, de raad van toezicht, de gemeenteraad. Dat je als geldverstrekker een seat at the table wil hebben, is niet gek.”

En er is nog een argument voor de ‘plek aan tafel’, aldus Pijbes. De familie Van der Vorm, die via de stichting De Verre Bergen, al veel bijdraagt aan de bouw van het nieuwe depot van Boijmans, zou daar veel meer voor betalen dan aanvankelijk bedacht. Pijbes: „Er zou 17 miljoen geïnvesteerd worden, dat is inmiddels con amore al miljoenen meer geworden. Als dit je ervaring is en je gaat meefinancieren aan een project dat vele malen complexer is, dan is onze wens niet gek. We zijn geen fruitautomaat.”

Ex laat zich tamelijk summier uit over de kwestie: „Het zou kunnen dat Droom en Daad andere ambities heeft dan wij. We hadden het gevoel dat we goed met elkaar in gesprek waren. Dat de gesprekken nu zijn beëindigd, las ik woensdag in de krant.” Het probleem is volgens hem dat Droom en Daad voorwaarden stelde waar het museum niet direct mee akkoord kon gaan. „We eerbiedigen de Governance Code Cultuur, die door de gemeente is opgesteld.” Daarin is onder andere vastgelegd dat de onafhankelijkheid ondanks een schenking gewaarborgd blijft.

Het museum heeft nog tijd om financiers te vinden en is met meerdere partijen in gesprek. Ex wil niet vertellen hoe die gesprekken ervoor staan, omdat een tussentijds verslag van dergelijke gesprekken zeer ongebruikelijk is. „Ik ken Wim als een goed directeur, maar hoeveel directeuren heb je nodig?” vraagt hij zich hardop af tijdens de persconferentie, waar eveneens bekend werd dat Ina Klaassen de tweede directeur van het museum wordt.