Brussel legt banken miljard boete op voor valutakartel

Individuele handelaren van zes grote banken gaven onderling gevoelige informatie door en maakten prijsafspraken, via online chatgroepen.

Een klant bij een Londens filiaal van Barclays, een van de beboete banken.
Een klant bij een Londens filiaal van Barclays, een van de beboete banken. Foto Daniel Leal-Olivas/AFP

Vijf grote banken hebben donderdag miljoenenboetes gekregen van de Europese Commissie vanwege afspraken over valutahandel. Barclays, Royal Bank of Scotland (RBS), Citigroup, JPMorgan Chase en het Japanse Mitsubishi Financial Group (MUFG) moeten in totaal bijna 1,1 miljard euro betalen voor de verboden praktijken, die tussen 2007 en 2013 plaatsvonden. Ook de Zwitserse bank UBS was bij het kartel betrokken.

Individuele handelaren van de zes banken wisselden in verschillende groepjes onder meer gevoelige informatie uit over de handel in munteenheden, bijvoorbeeld over bestellingen van hun klanten. Soms maakten ze ook afspraken over de handelsstrategie voor de valuta. Het ging om onder meer het Britse pond, de Japanse yen, de Zwitserse frank en de Amerikaanse, Nieuw-Zeelandse en Canadese dollars.

Afgesproken in chatgroep

De handelaren communiceerden onderling via chatrooms. Zo overlegden medewerkers van UBS, Barclays, RBS, Citigroup en JPMorgan met elkaar in een chatgroep met de naam ‘Three Way Banana Split’. Voor dit kartel moeten de banken boetes van samen ruim 810 miljoen euro betalen. Bij het tweede kartel (chatgroep ‘Essex Express’) waren eveneens handelaren van UBS, Barclays en RBS aangesloten, net als medewerkers van MUFG. Die groep kreeg een totale boete van ruim 250 miljoen euro opgelegd.

Volgens EU-commissaris Margrethe Vestager hebben de financiële instellingen met de kartelafspraken „de integriteit van de sector ondermijnd ten koste van de Europese economie en klanten”.

Alle banken hebben erkend dat ze deel uitmaakten van het kartel. UBS ontloopt daarbij een boete, aangezien die instelling het kartel uiteindelijk meldde bij de Europese Commissie.

Correctie (16 mei 2019): In een eerdere versie van dit artikel was eenmaal sprake van „dwangsommen” die de banken zouden hebben gekregen. Het gaat om boetes, niet om dwangsommen. Ook was in de introtekst sprake van „vijf grote banken” die aan de praktijken deelnamen. Het gaat om zes banken, waarvan de aanbrenger van het kartel niet wordt beboet. Beide zaken zijn hierboven aangepast.