Opinie

    • Michael Shellenberger

Geen groene economische groei zonder kernenergie

Het plan van de Democraten in de VS om mondiale opwarming te keren én de economie te stimuleren zal niet effectief zijn, meent .

Foto EPA

Actievoerders oefenen druk uit op de Democratische Partij in de VS om steun te bieden aan de Green New Deal: een voorstel van afgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez om de Amerikaanse CO2-uitstoot sterk terug te dringen via investeringen in hernieuwbare energie en groene banen (Betogen tegen links, voor het klimaat,10/5).

Daar hebben ze een goede reden voor. Begin dit jaar zei Ocasio-Cortez: „Over twaalf jaar zal de wereld vergaan als we de klimaatverandering niet aanpakken.” Toch stelt ze voor om af te stappen van kernenergie, Amerika’s voornaamste bron van CO2-vrije energie. Dat is hoogst opmerkelijk, want de enige Green New Deals die ooit werkten, werkten dankzij kernenergie.

Zon en wind vangen sluiting kerncentrales niet op

Neem Duitsland, het uithangbord voor hernieuwbare energie. Duitsland gaf meer dan 500 miljard euro uit aan zonnepanelen en windmolens. Niettemin is de Duitse CO2-uitstoot al tien jaar lang nauwelijks gedaald. Dat kwam vooral doordat de sluiting van steeds meer kerncentrales niet kan worden opgevangen door zon en wind. Daarom houdt Duitsland zijn centrales op fossiele brandstoffen draaiende, om de bewolkte en windstille momenten op te vullen.

Amerikanen hoeven echter niet verder te kijken dan Californië, met al zijn zonneweides en windparken. Hier steeg de CO2-uitstoot na de sluiting van één kerncentrale. Die uitstoot zal opnieuw stijgen als ook een andere kerncentrale wordt gesloten. Waar de uitstoot afnam in de elektriciteitssector kwam dat doordat kolencentrales in Californië werden vervangen door goedkopere en minder vervuilende centrales op aardgas.

Dat moet niet verbazen. Het blijkt namelijk dat geen enkel land de CO2-uitstoot in de elektriciteitsvoorziening sterk heeft gereduceerd dankzij energie uit zon en wind. Denemarken kon het dankzij de buffers van Noorse waterkrachtcentrales en door de overtollige groene stroom tegen hoge kosten naar zijn buurlanden door te sluizen.

CO2 uitstoot sterk verlagen lukt alleen met kernenergie

De enige succesvolle pogingen om de CO2-uitstoot sterk te verlagen, hadden een rol voor kernenergie. Kijk maar naar de gegevens van Zweden en Frankrijk. In de jaren zeventig en tachtig bouwden deze landen kerncentrales in een tempo dat vandaag nodig zou zijn om de klimaatdoelstellingen in de Green New Deal te bereiken. In 2017 produceerde Zweden volgens het Internationale Energie Agentschap maar liefst 95 procent van zijn elektriciteit uit CO2-vrije bronnen, vooral kernenergie (42 procent) en waterkracht (41) Frankrijk kwam op 88 procent, opnieuw vooral kernenergie (72) en waterkracht (10).

Uiteraard is een Green New Deal niet compleet zonder een positief economisch verhaal. Welnu, als je wil dat de lonen stijgen, zoals Alexandria Ocasio-Cortez en de Democraten stellen, dan moet je energie goedkoop maken, niet duur. Dure elektriciteit vertraagt namelijk de economische groei, waarop de lonen onder druk komen te staan. Daarentegen leidt goedkope energie, zoals economen weten, tot meer groei en hogere lonen.

Wat blijkt? De Duitsers betalen de op één na hoogste prijs voor elektriciteit in Europa. Denemarken, een andere koploper in zon en wind, voert de lijst aan. In Zweden en Frankrijk, met al hun kerncentrales, ligt de stroomprijs daarentegen onder het Europese gemiddelde.

Kernenergie afhankelijk van hoogopgeleide werknemers

Of laten we kijken naar de werkgelegenheid: een graadmeter van de economie. De investeringen in hernieuwbare energie zouden leiden tot ‘groene banen’, horen we steeds. Dat mag zo zijn, maar mensen die in een kerncentrale werken, verdienen meer dan mensen die zonnepanelen installeren of windmolens onderhouden. Waar kernenergie afhankelijk is van hoogopgeleide, goed betaalde werknemers, daar zijn de meeste ‘groene banen’ voor laaggeschoolden en dus ook minder betaald. Het laat zich raden welke energievorm beter is voor de economie.

Twistgesprek: zonder kernenergie halen we de klimaatdoelen niet

Energie uit zon en wind is slecht voor de economie, omdat ze elektriciteit zo duur maakt. Dat zien we inmiddels in diverse landen in Europa, inclusief Nederland, waar meer groene stroom wordt toegevoegd aan het net. Een recente studie van de Universiteit van Chicago bevestigt het mechanisme van deze prijsstijging. Als Duitsland en Californië het geld dat ze hebben uitgegeven aan hernieuwbare energie zouden hebben uitgegeven aan kernenergie, dan zouden ze allebei al 100 procent schone energie hebben. Een Green New Deal kan daarom niet zonder kernenergie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.