Ajax heerst voor nu in Nederland, nooit meer een ander?

De Graafschap-Ajax Ajax is kampioen en boekt financiële records. Dreigt nu alleenheerschappij? De vraag boeit, maar is voorbarig.

Hakim Ziyech van Ajax met de schaal. Ajax is kampioen van de eredivisie geworden.
Hakim Ziyech van Ajax met de schaal. Ajax is kampioen van de eredivisie geworden. Foto Olaf Kraak/ANP

Een echte toegift werd het niet, wat maakt het uit. Zoveel had Ajax al gegeven aan het Nederlands voetbal. Het was een rommelig kampioensduel, zonder zenuwen, zonder scherpte dus. Prachtige vrije trap Lasse Schöne: 1-0. Mooie solo en onzelfzuchtig afgelegd door Hakim Ziyech op Nicolas Tagliafico, 2-1. Tussendoor had De Graafschap op de eigen Vijverberg brutaal gelijkgemaakt via Youssef El Jebli.

Na rust: geweldige rush Frenkie de Jong, hij neergehaald. Penalty benut door Dusan Tadic, die nog zijn tweede maakte vijf minuten voor tijd. Hij werd zo (28 goals) gedeeld topscorer van de eredivisie met Luuk de Jong van PSV. Die scoorde niet in de 3-1 zege op Heracles die er niet meer toe deed.

Lees ook: De emoties zijn talrijk bij de eerste titel van Van de Beek

Op een seconde na de Champions League-finale gehaald, voor het eerst sinds 2002 de dubbel: titel en beker. En hoe nu verder, nu Ajax zich opmaakt voor een wolkbreuk aan financiële records over dit seizoen gemeten, blakend van zelfvertrouwen na herwonnen prestige? Erik ten Hag, Ajax-coach in een superseizoen, won de titel in eerste divisie als profspeler hier in Doetinchem, in een seizoen waarin hij met De Graafschap ongeslagen bleef. „Iets wat nooit meer zal gebeuren in het Nederlands voetbal”, pochte hij er dinsdag nog bij. Ja, laat de weging van zijn eigen succes maar aan de man zelf over.

Zal zoiets nooit meer gebeuren? En Ajax dan? De vrees, of bezorgdheid, bestaat her en der voor een mogendheid die niet meer te achterhalen is. De brisante interesse voor PSV-aanvaller Steven Bergwijn – ooit bij Ajax begonnen in het jeugdteam van Abdelhak Nouri en Donny van de Beek – lijkt voorbode voor voorheen onbestaanbare manoeuvres op de transfermarkt. Het versterken van de selectie ten koste van de concurrent – het mag wat kosten. PSV wil onder geen beding meewerken.

Kun je van een topsportorganisatie vragen dat ze zichzelf beheerst? De vraag is interessant, maar voorbarig. Alleenheersers ontstaan wanneer de omzet twee keer die van de nummer twee is – PSG, Juventus, Bayern München. Over dit seizoen is dat een keer zo met Ajax (ruim 200 miljoen door de negentig miljoen Champions League) versus PSV (rond de honderd). Het trekt wel weer bij, mag je aannemen.

Pas als er een aantal eenzame deelnames van Ajax aan de Champions League volgen is de achterstand niet meer te achterhalen, zei financieel directeur van Ajax Jeroen Slop eind vorig jaar. Hij loopt al te lang mee om praatjes over eredivisie-ontwrichting al te serieus te nemen. Ajax staat ook niet hoog genoeg in de Europese voedselketen om succesformaties in tact te houden, het zal deze zomer blijken. Opnieuw bouwen kost tijd, altijd wel even. Daar ligt de kwetsbaarheid, nog steeds.

Door de Ajax-prestaties in Europa heeft de Nederlandse kampioen van komend seizoen weer een direct ticket voor de Champions League (deze zomer nog niet). Dat heeft Ajax helemaal zelf gedaan, pet af. Maar het zit in Ajax-natuur om zich af en toe te gronde te richten. Toen Frank de Boer vier titels won was de club financieel kerngezond, dat was 2014. Pas nu is weer een prijs gewonnen, vijf jaar later. Ja, Europees wel indrukwekkend geweest.

Slop, hij zwaait af deze zomer, zei in een Ajax-podcast deze week over zijn beginperiode, eind jaren negentig, dat Ajax – omgerekend – ruim vijftig miljoen euro opgehaald met de beursgang kort na succesvolle Champions League-campagnes. „Toch is het dan zaak dat je je hoofd koel houdt en je niet verliest in de hele omgeving die schreeuwt: kapitaal moet op het veld staan, uitgeven die handel.” Hij zal dat zijn opvolger, Susan Lenderink, mee geven. „Hou steady koers. Je moet kunnen zeggen: het zou best kunnen zijn dat het geld er is, maar we gaan het niet uitgeven op dit moment.”

Ajax heerst, nu. En nooit meer een ander? Wie zal het zeggen? Beleid zal het zeggen.

Correctie (16 mei 2019): In een eerdere versie stond per abuis Susan Lenferink, de nieuwe financieel directeur van Ajax. Ze heet Lenderink.