Strand van Litouwen wint Gouden Leeuw op Biënnale van Venetië

Beeldende kunst In het Litouwse paviljoen op de Biënnale van Venetië is een strandje aangelegd, waar bezoekers van bovenaf naar kunnen kijken. Het kunstwerk gaat over klimaatverandering.

Het paviljoen van Litouwen met Sun & Sea (Marina) van Lina Lapelyte, Vaiva Grainyte en Rugile Narzdziukaite.
Het paviljoen van Litouwen met Sun & Sea (Marina) van Lina Lapelyte, Vaiva Grainyte en Rugile Narzdziukaite. Foto Andrea Merola / EPA

Litouwen heeft zaterdag op de Biënnale van Venetië de Gouden Leeuw gekregen voor het beste paviljoen. De prijzen worden iedere twee jaar op de openingsdag van de biënnale uitgereikt aan beste paviljoen en kunstenaars.

Net buiten de hoofdlocatie Arsenale maakte het Litouwse kunstenaarscollectief Nida Art Colony de installatie Sun & Sea (Marina). Het kunstwerk is niet zo zorgeloos als de titel doet vermoeden. In het paviljoen is een strandje aangelegd, waar bezoekers van bovenaf naar kunnen kijken. Daar zien, en horen ze, de zingende badgasten op handdoeken met tijdschriften en hoedjes. Deze ballade over een dagje strand gaat over de klimaatverandering, juist door de alledaagse luiheid en gemakzucht van de mens te onderstrepen. Zonnebadend gaan we ten onder.

Speciale vermelding kreeg het surrealistische Mondo Cane in het Belgisch paviljoen. De jury viel voor de humor van deze ook al zo theatrale installatie, gevuld met deels mechanische poppen. In het midden zijn ambachtslui bezig, achter tralies zitten dichters, zombies, psychiatrische patiënten. Kunstenaars Jos de Gruyter en Harald Thys maakten zo een tweedeling tussen het vruchtbare en niet-gewenste deel van een gespleten samenleving.

De andere prijzen gingen naar de kunstenaars in de hoofdtentoonstelling May You Live In Interesting Times. De Zilveren Leeuw voor veelbelovend jonge deelnemer is voor Haris Epaminonda. Speciale vermeldingen kregen Teresa Margolles en Otobong Nkanga. Margolles transporteerde onder meer een muur uit de Mexicaanse stad Juarez, met kogelgaten erin en prikkeldraad erbovenop.

De hoofdprijs, de Gouden Leeuw voor kunstenaars, kreeg Arthur Jafa voor zijn film The White Album (2019). Het is een indrukwekkende compilatie van filmportretten, deels gevonden op internet. Allerlei mensen, zwart en wit, spreken zich uit over ras of over hoe ze in het leven staan. De jury roemt hoe Jafa geweld bekritiseert, maar dat op tedere wijze doet door ook zijn naasten te tonen. Zo spreekt de film zich uit over ons vermogen tot liefde.

Eerder was al bekendgemaakt dat de Amerikaanse kunstenaar Jimmie Durham de oeuvreprijs van de Biënnale zou ontvangen. De Biënnale van Venetië duurt nog tot en met 24 november.