Minister wil wijkverpleging radicaal anders organiseren

Zorg Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid wil de wijkverpleging hervormen. Vanaf 2021 moet zich in elke wijk één herkenbaar team gaan vormen.

Een wijkverpleegkundige in Zierikzee
Een wijkverpleegkundige in Zierikzee Foto Ans Brys

Elke wijk moet één herkenbaar team voor wijkverpleging krijgen. Zorgverzekeraars moeten daar vanaf volgend jaar bij de inkoop van die zorg op aansturen. Dat staat in een Kamerbrief die Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdagmiddag uitstuurde.

Daarin is De Jonge zeer kritisch over hoe de wijkverpleging nu is georganiseerd. Het huidige stelsel is volgens de vicepremier „in de toekomst niet meer houdbaar”. De Jonge maakt zich zorgen over een groeiend aantal zorgaanbieders: kleine organisaties of zelfstandige verpleegkundigen. Die fragmentatie zorgt voor slechte samenwerking, is ingewikkeld en tijdrovend. In andere woorden: er wordt tijd verspild door allemaal apart naar dezelfde seniorenflat te rijden. Ondertussen is het voor patiënten niet duidelijk welke bedrijven allemaal wijkverpleging aanbieden en wat de kwaliteit is.

'Doorgeslagen'

De Jonge sprak zich al eerder uit voor minder marktwerking in de wijk en noemde deze „doorgeslagen”. Met deze brief wordt duidelijk dat hij wijkverpleging anders wil gaan financieren. Het moet lonend worden om de zelfredzaamheid van patiënten te bevorderen, in een wijk goed samen te werken, overlap te voorkomen en te innoveren. Verschillende aanbieders in een netwerk moeten een gezamenlijk budget krijgen voor een groep vergelijkbare patiënten. Hoe De Jonge dit precies gaat inrichten laat hij afhangen van het advies van de Nederlandse Zorgautoriteit, die werkt aan een nieuw bekostigingsmodel.

Op dit moment wordt inzet van personeel beloond door het declareren van geleverde uren. De minister wijst daarbij op het probleem van „uurtje factuurtje”. Er wordt nog in 98 procent van de contracten voor wijkverpleging gekozen voor een allesomvattend tarief, waarbij de meeste afspraken per uur worden gemaakt. Dit alles doet volgens De Jonge weinig goeds voor innovatie. Dat vernieuwing met bijvoorbeeld e-health (zorg op afstand) slecht van de grond komt, constateerde maandag ook de NZa in monitor over de wijkverpleging. De toezichthouder schrijft dat zorgaanbieders en verzekeraars op dit gebied afwachtend naar elkaar blijven kijken.

Teleurstellend

De nieuwe „herkenbare teams” hoeven wat De Jonge betreft niet van één bedrijf te komen, maar ze moeten wel „herkenbaar en aanspreekbaar” zijn. De minister wil dat zorgaanbieders zich samen verantwoordelijk gaan voelen voor een wijk.

Corinne Ellemeet, Kamerlid van GroenLinks, vindt de plannen van de minister teleurstellend. Volgens haar wordt het grootste pijnpunt niet aangepakt. „Wijkverpleegkundigen krijgen gemiddeld hele lage tarieven van zorgverzekeraars voor hun werk. Bovendien zitten er onverklaarbare verschillen tussen de tarieven. Dáárom beginnen zoveel wijkverpleegkundigen uiteindelijk voor zichzelf.” Volgens de politica zouden zorgaanbieders zelf daarnaast ook mee moeten kunnen denken met de afspraken over de hervormingen en eerlijke tarieven.

Lees ook het interview over problemen in de acute zorg: ‘Op dit moment is het te veel ieder ziekenhuis voor zich’