De Grote Prijs van Nederland is terug van weggeweest

Formule 1 in Zandvoort De Formule 1 keert definitief terug op het circuit van Zandvoort. In mei 2020 wordt de Dutch Grand Prix verreden. Voor het eerst sinds 1985 komt de koningsklasse van de autosport terug naar Nederland.

Niki Lauda wint de grand prix in 1985, voor Alain Prost.
Niki Lauda wint de grand prix in 1985, voor Alain Prost. Foto Leo Vogelzang/HH

De hekken in de Tarzanbocht, de allereerste op het circuit, zijn op dinsdagochtend met zwarte doeken bedekt: ‘Zandvoort 2020’, de Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix. Na jarenlange speculatie, getouwtrek en ronkende berichten werd dinsdag eindelijk duidelijk dat Nederland weer een Formule 1-race krijgt, voor het eerst sinds 1985 toen Niki Lauda won.

Het circuit heeft na maanden van intensieve onderhandelingen met Formula One Management (FOM) een contract afgesloten voor drie jaar.

De race in Zandvoort is gepland voor mei volgend jaar, maar een precieze datum is nog niet bekend. „Voor Monaco, rond deze tijd”, is wat Formule 1-topman Chase Carey kon zeggen. De kalender wordt later definitief. Naast Zandvoort is ook een stratencircuit in Hanoi in Vietnam nieuw op de Formule 1-kalender van 2020.

Populariteit Max Verstappen

Als reden voor de terugkeer werd dinsdag door Carey nog maar eens benadrukt dat de historie meespeelt, dat sommigen van de grootste Formule 1-helden hier ooit reden. Maar hij benadrukte ook dat de populariteit van de sport in Nederland en de gekte rond Max Verstappen een belangrijke factor is. Sinds de opmars van de nu 21-jarige Nederlander in Formule 1 zijn er serieuze plannen voor een thuisrace ontwikkeld. Een échte, al beschouwde Verstappen, opgegroeid in België, de jaarlijkse race in Spa altijd als zijn thuisrace.

Bernhard van Oranje, mede-eigenaar van het circuit, kreeg begin oktober vorig jaar het officiële signaal dat FOM in 2020 Zandvoort aan de racekalender wilde toevoegen. Vervolgens voerde het circuit exclusieve onderhandelingen met Formule 1. De deadline van de onderhandelingen was op 31 maart van dit jaar. Ook vertegenwoordigers van het TT Circuit in Assen voerden gesprekken, maar maakten volgens betrokkenen geen serieuze kans.

Om de grand prix te mogen organiseren moet Circuit Zandvoort een bedrag van naar schatting 20 miljoen euro per race betalen. Daarnaast moet er eenmalig ongeveer tien miljoen geïnvesteerd worden in de infrastructuur van het circuit (pitstraat, hoofdtribune, uitloopstroken). De totale kosten voor de organisatie worden geschat op 40 miljoen euro.

Tijdelijke tribuneplaatsen

Volgens eerdere berekeningen van onderzoeksbureau Decisio komt Zandvoort – exclusief de eenmalige investeringen – met 125.000 bezoekers uit de kosten. De organisatie rekent op 200.000 mensen verspreid over de drie racedagen.

Titelsponsor wordt Heineken, dat al naamgever is van de grands prix in Mexico en Italië. De bierfabrikant is sinds 2016 voor naar schatting tweehonderd miljoen euro sponsor van de Formule 1 en is al strategisch partner van Circuit Zandvoort. Met de grand prix wordt gemikt op een „festivalachtige setting” met verschillende Nederlandse artiesten.

Andere hoofdsponsoren zijn Pon, dat onder meer een fietsenplan zal verzorgen, VolkerWessels, CM.com en Jumbo, dat Verstappen al sponsort en naamgever is van de jaarlijkse racedagen. Die vinden komend weekeinde plaats op het circuit. Mediapartner wordt Talpa, dat overigens niet de uitzendrechten heeft, die liggen nog steeds bij Ziggo.

Kaarten worden verkocht volgens een aanvraag en toewijzingsproces, zoals bij Olympische Spelen of het WK voetbal, om fans een „gelijke kans” te bieden. De verkoop start eind deze maand en loopt tot half juni.

Max Verstappen bij de Jumbo Racedagen in 2018. Foto Robin Utrecht/ANP

Ondanks de verwachte komst van meer dan honderdduizend bezoekers op zondag en vele tienduizenden in de dagen ervoor, zeggen de circuitdirectie en het gemeentebestuur te streven de duurzaamste grand prix ter wereld te worden, onder andere door gebruik van openbaar vervoer en komst per fiets te stimuleren.

Dinsdag werd duidelijk dat er nog geen concreet logistiek plan ligt – de bereikbaarheid van Zandvoort is al tijden het grootste vraagteken. Mensen krijgen de „vrijheid” naar het circuit te komen op hun eigen manier, zei Jan Lammers. Als je de auto pakt, weet je dat je in de file komt. Belangrijkste wordt volgens sportief directeur Lammers en burgemeester Niek Meijer dat mensen zo goed mogelijk „geadviseerd” worden over de opties.

Milieugroepen vrezen vervuiling en geluidsoverlast in de omgeving en verstoring van het natuurgebied bij het circuit. Ook omliggende plaatsen als Bloemendaal en Haarlem zijn bezorgd over de massale toestroom van toeschouwers, evenals de aan- en afvoer van vrachtverkeer.

De eigenaar van Formule 1, het Amerikaanse Liberty Media, wil de autosport dichter bij fans brengen. Voor het mediaconcern is ‘beleving’ onderdeel van de strategie: meer spanning in de races en circuits bij ‘magische’ steden. Naast Hanoi zijn er plannen voor een tweede grand prix in China en een in Rio de Janeiro, in plaats van São Paulo.

Portret van een badplaats: Racen op het puin van de Zandvoortse historie

De grand prix moet voor Zandvoort de opmaat zijn tot de ‘verbreding van de identiteit’ van het circuit, zoals burgemeester Meijer eerder liet weten. Bernhard van Oranje heeft plannen voor een nieuw hotel en accommodatie voor beurzen en andere sportactiviteiten bij het circuit.

Weinig circuits slagen erin een ‘gezonde’ grand prix te organiseren. Liberty Media krijgt exclusief de inkomsten van tv-rechten, grote sponsorcontracten en de bijdragen van de circuits. De circuits en promotors moeten het vooral van de kaartverkoop en de catering hebben. Maar de meeste circuits zijn afhankelijk van overheidssteun.

De Nederlandse regering heeft het subsidieverzoek van Circuit Zandvoort afgewezen. Volgens het kabinet zijn er genoeg mogelijkheden voor financiële steun van bedrijven, naast een verwachte hoge recette. Een jaarlijks terugkerend evenement past niet in het subsidiebeleid.

De gemeente heeft maximaal vier miljoen uitgetrokken voor de grand prix, vooral voor bereikbaarheid en organisatie van evenementen rond de Formule 1-race.

Legendarische winnaars

De eerste race in Zandvoort werd verreden op 7 augustus 1948. Vanaf 1952 maakte Zandvoort deel uit van het officiële wereldkampioenschap. De Grote Prijs van Nederland had legendarische winnaars als Juan Manuel Fangio, Stirling Moss, Alain Prost en Niki Lauda. Jim Clark won de meeste races: vier.

Na de laatste grand prix van 1985 ging het circuit failliet. Er was geen geld meer voor de noodzakelijke vernieuwing. Pogingen van de gemeenteraad om het circuit te laten sluiten mislukten door protesten van de plaatselijke bevolking.