Geroyeerde FVD’ers willen terugkeren en Timmermans reageert op Brusselmans

Met Frans Timmermans, Henk Otten en Jesse Klaver. Ook De Haagse Stemming elke ochtend in je inbox? Meld je aan!

Geroyeerde FVD-leden hebben hoop nu Henk Otten op een zijspoor is beland. Het kabinet worstelt nu al met de Eerste Kamer. En het sluiten van drie kolencentrales lijkt genoeg om het Urgendadoel te halen.

OPEN GRENZEN: Het was een vol debat bij Nieuwsuur: de twaalf lijsttrekkers die debatteerden, krijgen 26 Nederlandse zetels in het Europarlement. Daardoor kwam het nauwelijks echt tot een debat - reageren op elkaars standpunt was er nauwelijks bij. Het bleek ook voor Europese lijsttrekkers niet altijd mee te vallen om het bij Europa te houden. Het debat over klimaat verzandde al snel in een debat tussen FVD en GroenLinks over gasgebruik in Nederland, CDA en PvdD kibbelden over de bezetting van een boerderij in Boxtel door dierenactivisten en 50Plus wist de rekenrente voor pensioenen in het debat te fietsen. Tot nieuwe inzichten leidde het nauwelijks - tot de live-sessie van Nieuwsuur op Facebook. Daarin stelde Derk-Jan Eppink van FVD dat zijn partij de Nederlandse grenzen alleen wil sluiten in “noodgevallen”. In het verkiezingsprogramma staat dat FVD helemaal af wil van open grenzen.

LINKSE HUMOR: PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans werd tijdens het debat het meest aangevallen. VVD en D66 vinden dat hij te weinig heeft gedaan om de rechtsstaat in Polen en Hongarije te beschermen, PVV verwijt hem juist te veel Europees op te lossen. De SP viel hem vorige week al hard aan via een spotje over ‘Hans Brusselmans’. Timmermans kreeg de kans daarop te reageren, maar hij hield het ingetogen: “We hebben bij de PvdA geleerd dat linkse partijen en humor nog wel eens wringt”, aldus Timmermans. “Dat vond ik hier ook wel.”

FVD-RENTREE: Vlak voor het reces werd Henk Otten bij FVD op een zijspoor gezet. Tot grote opluchting van enkele oud-FVD’ers, die vorig jaar een machtsstrijd met Otten verloren. Zij wilden meer inpsraak van leden, maar moesten uiteindelijk het veld ruimen: elf van de dertig kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen verlieten de partij. Zij zien nu kans om terug te keren bij de partij - sommigen zijn alweer lid geworden. Daaromheen cirkelen nog enkele tientallen sympathisanten, die zich hebben verzameld in appgroepjes. Meest prominent is Robert de Haze Winkelman, voormalig VVD-senator, die vorig jaar uit de FVD werd gezet. Hij zou nu weer on speaking terms zijn met Baudet. “Er heerst bij ons nu een soort optimisme. Hoop”, zegt kandidaat-Kamerlid Luke Boltjes uit Groningen. Anderen blijven kritisch: “Zolang er nog te veel persoonsverheerlijking rond Baudet hangt, steun ik Forum niet. Ik heb er niet eens meer op gestemd.”

VERDWENEN MEERDERHEID: Het zijn drukke weken voor de Eerste Kamer: 4 juni zwaait de huidige senaat af, en tot die tijd worden nog enkele belangrijke wetsvoorstellen behandeld: vandaag debatteert de Eerste Kamer over de privatisering van het bouwtoezicht, op 21 mei staat bijvoorbeeld de Klimaatwet op de agenda, en een week later gaat het over de renteverhoging voor studieleningen. Wellicht wilde het kabinet deze maatregelen door de Eerste Kamer loodsen zolang het een meerderheid heeft. Maar die meerderheid van één zetel is verdwenen toen de VVD Anne-Wil Duthler uit de fractie zette. Bovendien blijken ook coalitiepartijen bijzonder kritisch op de voorstellen. Minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) trok maandag ook al een wet tegen zorgfraude in, omdat die niet kon rekenen op een meerderheid in de Eerste Kamer. Een voorproefje voor wat het kabinet te wachten staat als het de meerderheid in de Eerste Kamer helemaal kwijt is.

‘VERROT’ LEENSTELSEL: De verhoging van de studierente, dat dus ook deze maand in de Eerste Kamer wordt behandeld, is sowieso een heikel punt. Anne-Wil Duthler, van de eenmansfractie, “wist niet dat de studentenlobby zó groot was”. De studentenorganisaties krijgen wat hulp van GroenLinks, die een petitie opzette tegen de verhoging. Maar Jesse Klaver liet gisteren weten dat hij zijn steun voor het hele leenstelsel opzegt. Een gevoelig punt, want het leenstelsel kwam er met steun van GroenLinks, en Klaver was vastbesloten om daarin te volharden: hij kon op die manier laten zien dat GroenLinks een betrouwbare partij is waarmee afspraken te maken zijn. Maar na een interview met Kamerlid Zihni Özdil in Trouw afgelopen weekend was er geen houden meer aan: hij noemde het leenstelsel een “verrot systeem”, Klaver stelt nu dat het systeem op papier klopt maar in de praktijk niet werkt”. De druk op regeringspartijen CDA en ChristenUnie, die nooit iets in het leenstelsel zagen, wordt verder opgevoerd.

URGENDA: Het kabinet is er nog steeds niet uit: hoe gaat het de milieudoelen voor volgend jaar halen, zoals door belangenorganisatie Urgenda is afgedwongen bij de rechter? Eind dit jaar wordt de Amsterdamse kolencentrale Hemweg gesloten, maar dan zit het kabinet nog lang niet aan het doel. Het kabinet stelde een besluit voor verdere maatregelen onlangs uit. Ze krijgen nu ongevraagd advies van CE Delft, een onafhankelijk onderzoeksinsituut dat werd ingeschakeld door milieuorganisaties. Zij concluderen: als nog twee kolencentrales worden gesloten, worden de doelen gehaald. Er moet dan meer energie worden geproduceerd door gascentrales - maar die stoten de helft CO2 minder uit. Ook moet er meer energie geïmporteerd worden. Die is niet per definitie schoon - maar omdat die energie uit het buitenland komt, is de uitstoot niet voor Nederlandse rekening. De kosten vallen bovendien mee: zo’n 800 miljoen euro.

QUOTE VAN DE DAG:

“ Baudets Europees lijsttrekker Eppink klaagde zondag in Buitenhof dat ‘PvdA en VVD linkse partijen zijn geworden’. Maar zelf deed Eppink nog zijn uiterste best in 2017 VVD-Kamerlid te worden.”

Vergissingen doen zich in alle politieke families voor, aldus NRC-columnist Tom-Jan Meeus