Met zijn rol in ‘Aladdin’ breekt de Nederlandse Marwan Kenzari internationaal door

Marwan Kenzari Met zijn rol in de Disney-remake ‘Aladdin’ is de internationale carrière van de Nederlands-Tunesische acteur Marwan Kenzari echt gelanceerd. Wat maakt hem zo’n goed acteur? „Hij is ambitieus op een innemende manier.”

Marwan Kenzari als tovenaar Jafar in Disney’s remake van Aladdin.
Marwan Kenzari als tovenaar Jafar in Disney’s remake van Aladdin.

Waarom zou prinses Jasmine voor straatrat Aladdin kiezen als de schurk die achter haar aanzit veel knapper is? De casting van de Nederlandse acteur Marwan (spreek uit Marwèn) Kenzari als de schurk Jafar in de remake van Disneyfilm Aladdin, zorgde voor enige verwarring op Amerikaanse nieuws- en entertainmentsites als Buzzfeed.

In de originele tekenfilm is de kwaadaardige grootvizier Jafar een iele, oude reus. Geen personage waarvan je verwacht dat hij in een live actionversie gespeeld wordt door een 36-jarige die enkele jaren geleden met zijn sixpack de cover van de Nederlandse Men’s Health sierde.

Het is wachten tot na de release van Aladdin op 22 mei voordat Disney-fans naast de looks ook de acteerprestaties van Kenzari kunnen bespreken. Wel lijkt na bijrollen in films als The Mummy en een hoofdrol in de Netflixthriller The Angel de Amerikaanse carrière van Kenzari nu echt gelanceerd.

Dat Disney hem castte als schurk is niet zo heel vreemd. Hoewel Kenzari in theater en films al de meest uiteenlopende personages heeft gespeeld, van love interest (Hartenstraat, What Happened to Monday) tot onpeilbaar glimlachende conducteur (Murder on The Orient Express) maakten de filmrollen waarin hij rauwheid en ambiguïteit kon leggen tot nu toe het meest indruk. Het was zijn rol als kickbokser die in de criminaliteit afzakt in Wolf (2013) die ervoor zorgde dat hij nationaal én internationaal de aandacht begon te trekken. Hij kreeg er een Gouden Kalf voor en werd een jaar later Shooting Star op het filmfestival van Berlijn. Ook zijn eerste internationale hoofdrol, afgelopen jaar in The Angel, was die van een dubbelspion met dubieuze motieven.

Halina Reijn, goede vriendin en ex-collega bij Toneelgroep Amsterdam, castte Kenzari in de eerste speelfilm die ze zelf regisseert, Instinct, die later dit jaar uitkomt. Hij is er een psychopaat die verliefd wordt op zijn psychologe. Reijn: „Je komt niet zo vaak acteurs tegen die mannelijkheid en gevaar uitstralen; veel mensen die aangetrokken worden tot creatieve beroepen staan meer in contact met hun wat zachtere kanten.” Kenzari kan volgens haar ook enorm kwetsbaar overkomen zonder aan broeierigheid in te boeten. Reijn: „Hij heeft dat Marlon Brando-achtige.”

Ook het woord ‘mysterieus’ valt regelmatig als je kennissen van de acteur vraagt naar Kenzari’s talent. „Hij is een acteur met een geheim, het type dat opvalt tussen tien anderen op een podium omdat hij de aandacht trekt zonder dat hij daar expliciet om vraagt”, legt Aram Adriaanse uit, studieleider van de regie-opleiding op de Toneelacademie Maastricht. Hij was een van Kenzari’s eerste theaterdocenten. Volgens Reijn heeft het creëren van een broeierige sfeer meer te maken met zijn acteertalent dan met zijn uiterlijk. Reijn: „Hij durft als acteur naar plekken te gaan waar dingen schaamtevol en stroef zijn, zonder van zijn stuk te raken. Als acteur moet je je stem en lichaam perfect onder controle hebben om op zulke momenten los te laten. Daar is hij steeds beter in geworden.”

Kenzari is van Tunesische afkomst en groeide op in de Schilderswijk in Den Haag. Zijn vader was bouwvakker, zijn moeder huisvrouw. Hij was lange tijd vooral geïnteresseerd in voetbal, liet hij weten in de interviews die hij in Nederland aan het begin van zijn carrière nog regelmatig gaf. Adriaanse: „Tot hij ergens rond zijn eenentwintigste plotseling het idee kreeg dat hij acteur wilde worden.” Na een acteerworkshop werd hij doorgestuurd naar de vooropleiding van De Nieuw Amsterdam, waar Adriaanse artistiek leider was; een jaar later werd hij toegelaten op de Toneelacademie Maastricht. Een ambachtelijke acteeropleiding die Kenzari naar eigen zeggen koos omdat voorbeelden als Pierre Bokma er hadden gestudeerd en waar hij onder meer eindeloos oefende om met zijn van nature vrij hoge stem een schouwburgzaal te overtuigen. Ook las hij er volgens studiegenoot en vriend Jelle de Jong veel, heel veel. „Als we een gedicht van Vasalis moesten voordragen, ging hij meteen alle bundels van haar halen bij boekwinkel De Tribune om de hoek. Dat was kenmerkend voor zijn drive. Niemand vroeg dat van hem, maar hij legde zichzelf dat op. Mogelijk omdat hij dacht: ik kom hier in een klas met allemaal mensen die van jongs af aan op jeugdtheatergroepjes zaten of naar de schouwburg gingen. Ik heb iets in te halen.”

Kenzari verruilde tijdens de opleiding zijn roepnaam Chico – die vrienden nog steeds gebruiken – voor zijn officiële voornaam Marwan. Zijn interesse verschoof van film naar theater, vertelt De Jong. „Toen we afstudeerden werd hij meteen gescout door Het Nationaal Toneel en Orkater. Ook Toneelgroep Amsterdam wilde hem hebben. Dat is alsof je moet kiezen tussen Feyenoord, PSV én Ajax.” Na enkele jaren bij Toneelgroep Amsterdam besloot de acteur zich opnieuw te concentreren op zijn filmcarrière.

Voor zijn rol als kickbokser in Wolf trainde hij meer dan een jaar om het lichaam te krijgen waarvan hij vond dat het bij zijn personage paste. Ook woonde hij tijdens de opnamen in de Utrechtse wijk Kanaleneiland, net als zijn personage. Halina Reijn: „Hij kan heel erg transformeren als hij dat nodig acht.” Dat hoeft volgens de actrice niet altijd extra spieren of totale vereenzelviging met een personage te betekenen, dat kan evengoed een enorm afrokapsel zijn voor een komedie als Pak van mijn hart (2014).

Kenzari is compromisloos. Reijn: „Hij ging op een gegeven moment letterlijk liever spijkerbroeken verkopen dan een rol spelen die hij op dat moment niet interessant vond.”

Na het succes van Wolf besloot Kenzari dat hij aan internationale films wilde meewerken, vertelt Reijn, omdat hij rollen wilde spelen die in de Nederlandse filmsector niet altijd te vinden waren. „Ik dacht toen wel even: dat is een riskante, radicale keuze. Je moet je agenda vrijhouden, maar je weet niet wat er komt.” Uiteindelijk bleek het een aantal jaar te duren voor grote, interessante projecten binnendruppelden. Kenzari is doelgericht en dat vraag opofferingen, vertelt Jelle de Jong: „Een bijrol in een internationale blockbuster als Ben-Hur (2016) klinkt fantastisch, maar in werkelijkheid zit je bij sommige internationale rollen maanden in het buitenland. Als er dan geen scènes zijn waarin je meespeelt, zit je in je eentje op je hotelkamer te wachten.”

Lees hier de recensie van ‘Aladdin’

Adriaanse wijst erop dat er voor het adjectief ‘doelgericht’ bij Kenzari wél altijd het woord ‘charmant’ moet worden geplaatst: „Hij is ambitieus op een innemende manier. Hij is niet iemand van wie het fanatisme af druipt. En hij blijft heel communicatief. Heel typerend is dat hij nog steeds veel contact heeft met de eigenaar van boekhandel De Tribune in Maastricht, waar hij als student advies ging vragen over literatuur.”

Minder communicatief is de acteur de laatste jaren geworden met de Nederlandse pers. Kenzari praatte tot nu toe zelden over zijn internationale carrière en veel vragen, zoals over zijn voorbereidingen op een rol, vindt hij zelf ‘weinig interessant’. Reijn: „Dat past bij zijn karakter, hij ziet het nut er niet van hierover te praten en in beroemd zijn is hij niet geïnteresseerd.” Zo blijft zijn mysterieuze imago bij het publiek in ieder geval in stand.

Aladdin is vanaf 23 mei te zien in de bioscoop.