Tesla heeft Wall Street hard nodig

Elektrische auto’s Tesla haalde afgelopen week 2,7 miljard dollar op. Nieuw kapitaal was nodig omdat de bodem van de kas in zicht is bij de maker van elektrische auto’s.

Nieuwe Tesla’s worden afgeleverd bij een showroom in Brooklyn, New York. Klanten moeten soms lang wachten op hun auto, omdat Tesla productiedoelen vaak niet haalt.
Nieuwe Tesla’s worden afgeleverd bij een showroom in Brooklyn, New York. Klanten moeten soms lang wachten op hun auto, omdat Tesla productiedoelen vaak niet haalt. Foto Spencer Platt/Getty

Nog geen jaar geleden wilde Elon Musk Tesla nog van de beurs halen. De topman had de financiering zelfs al rond, twitterde hij optimistisch. Maar uiteindelijk kwam daar niets van terecht, en afgelopen week had de Amerikaanse producent van elektrische auto’s diezelfde beurs hard nodig om nieuw kapitaal op te halen: 2,7 miljard dollar maar liefst (2,4 miljard euro).

Want de bankrekening van Tesla is bijna leeg. Alleen al in het eerste kwartaal heeft de automaker 1,5 miljard dollar ‘verbrand’ en voor het hele jaar verwacht het bedrijf 2 tot 2,5 miljard kwijt te zijn aan investeringen voor de lange termijn – zoals het opstarten van een productielijn in China, het op de markt brengen van nieuwe modellen elektrische auto’s en de ontwikkeling van zelfrijdende robottaxi’s. In 2020 en 2021 lopen die investeringen zelfs op tot 2,5 à 3 miljard dollar per jaar, verwacht het bedrijf.

Normaal worden die hoge uitgaven deels goedgemaakt door inkomsten uit de verkoop van auto’s, maar door „onvoorziene omstandigheden” (concreter werd het bedrijf niet) heeft Tesla in het eerste kwartaal maar 63.000 auto’s geleverd, de helft van wat de bedoeling was. De omzet kwam daardoor uit op 3,5 miljard dollar, waar analisten gemiddeld uitgingen van 5,4 miljard.

Het masterplan van Elon Musk staat of valt met de Gigafactory 1, de grootste batterijenfabriek ter wereld. NRC nam poolshoogte in Nevada.

Daarnaast moest Tesla in maart 920 miljoen dollar aan obligaties aflossen. Dat waren eigenlijk schuldpapieren die aan het einde van hun looptijd zouden worden omgezet in aandelen, maar omdat de beurskoers van Tesla sinds begin dit jaar met ruim een kwart gedaald is, ligt die koers ver onder het niveau waarop het voor beleggers aantrekkelijk is hun obligaties om te zetten in aandelen. En dus hebben die liever hun geld terug.

Bodem kas in zicht

Eind maart had Tesla nog 2,2 miljard dollar in kas, wat in het huidige tempo ongeveer genoeg is om nog een half jaar de rekeningen te kunnen betalen. En dus organiseerde het bedrijf een nieuwe financieringsronde. In dezelfde week dat taxidienst Uber met veel lawaai naar de beurs ging, gaf Tesla tamelijk geruisloos voor 860 miljoen dollar nieuwe aandelen uit en voor 1,84 miljard obligaties. Topman (en grootaandeelhouder) Elon Musk deed zelf ook mee en kocht voor 25 miljoen dollar aandelen Tesla bij.

NRC reed de Model 3 van Tesla in Californië. Drie dagen met de Tesla 3 door Californië.

De nieuwe obligaties komen bovenop de 10,3 miljard dollar die het bedrijf al heeft uitstaan aan schulden. Ook dit keer zijn de schuldpapieren om te zetten in aandelen als ze na vijf jaar aflopen, mits de beurskoers van Tesla dan voldoende gestegen is om omwisselen aantrekkelijk te maken voor beleggers. Anders moeten ze weer worden afgelost.

Tesla gaf meer obligaties dan aandelen uit omdat de verwachting is dat beleggers die aantrekkelijker vinden dan de wispelturige Tesla-aandelen. Om te beginnen krijgen ze op de obligaties ieder jaar rente uitbetaald (2 procent). Als het meezit op de beurs, kunnen ze aan het eind van de looptijd nog een mooie winst maken als ze tegen de vooraf afgesproken koers worden omgezet in aandelen. En als het aandeel slecht blijft presteren, krijgen ze in elk geval hun inleg terug. Het enige wat Tesla hoeft te doen, is niet failliet gaan.

Voor Tesla is het risico dat het de schulden achteraf toch niet kan omzetten in aandelen aanzienlijk, maar deze opzet levert het bedrijf wel flink lagere rentelasten op. Ter vergelijking: op 1,8 miljard aan obligaties die het twee jaar geleden nog uitgaf, betaalt het nu acht jaar lang 5,3 procent rente. Die obligaties zijn niet converteerbaar in aandelen en kregen van kredietbeoordelaars de ‘junkstatus’, de hoogste risicocategorie.

Tesla ligt regelmatig onder vuur bij beleggers wegens het afgeven van al te optimistische productiecijfers en leverdata, en het bij herhaling niet nakomen van financiële beloftes. Zo hield Elon Musk tot voor kort nog vol dat het bedrijf geen nieuw kapitaal nodig had, maar genoeg had aan een „Spartaans dieet” als het om de financiën gaat.

Ook zou Tesla vanaf dit jaar structureel winstgevend zijn. In het eerste kwartaal is dat alvast niet gelukt, toen leed het 702 miljoen dollar verlies, veel meer dan verwacht. In het tweede kwartaal gaat het ook niet lukken, zei Musk vorige maand, maar dat wordt wel beter dan het eerste. En vanaf het derde kwartaal komen er echt zwarte cijfers, zo verzekerde hij beleggers. Sinds Tesla in juni 2010 naar de beurs ging, heeft het nog maar vier kwartalen winst gemaakt. In de vijftien jaar dat het bestaat, leed het zo’n 6 miljard dollar verlies.

Invechten

Dat beleggers doorgaans toch in de rij staan voor Tesla, is omdat de toekomstperspectieven veelbelovend zijn. Want Tesla mag dan geregeld met productieproblemen kampen, het is wel het eerste automerk in decennia dat zich heeft weten in te vechten in de gesloten auto-industrie. Het is marktleider in elektrische auto’s en het groeit harder dan welke traditionele autofabrikant dan ook. Op de beurs is het nu 42,3 miljard dollar waard – meer dan een gevestigde speler als bijvoorbeeld het Amerikaanse Ford.

De volledig elektrische auto beleeft een opmars in Nederland. Hoe Tesla’s van een ton het straatbeeld zijn gaan domineren.

Tesla verwacht dit jaar tussen de 360.000 en 400.000 auto’s te bouwen. Als de nieuwe fabriek in Shanghai, die zich nu nog in de opstartfase bevindt, later dit jaar op stoom komt, is 500.000 stuks zelfs haalbaar. Die groei komt vooral van Tesla’s Model 3, dat sinds vorig jaar op de markt is. De vraag naar deze ‘goedkope’ Tesla (bijna de helft goedkoper dan Tesla’s Model S en Model X) is volgens Musk „krankzinnig” en de grote productieproblemen die het nieuwe model tot nu toe achtervolgden, lijken onder controle.

Waar analisten eigenlijk nog het meeste over mopperen als het om Tesla gaat, is dat het bedrijf zijn middelen niet alleen investeert in het op de markt brengen van zo veel mogelijk elektrische auto’s, maar ook in allerlei ambitieuze, onzekere toekomstplannen van Elon Musk op het gebied van zelfrijdende robottaxi’s, batterijen en zonnepanelen.

Tesla was de eerste die met elektrische auto’s de auto-industrie wist te ontwrichten. De nieuwe elektrische auto’s komen uit China.

Ook blijft Musk het lastig vinden zich te houden aan de regels die een beursnotering met zich meebrengt, zoals het nakomen van financiële beloftes en het gelijktijdig informeren van alle beleggers. De tweet in augustus vorig jaar, waarin hij beloofde Tesla voor 420 dollar per aandeel van de beurs te halen (het aandeel sloot vrijdag op 239,52 dollar) leverde hem een hoop last op met beurstoezichthouder SEC. Die vond dat Musk zijn beleggers misleid had en eiste zijn aftreden als bestuursvoorzitter. Later ging de toezichthouder akkoord met een schikking waarin Musk alleen zijn functie als president-commissaris neerlegde. Hij moest wel 40 miljoen dollar boete betalen, twee onafhankelijke bestuurders benoemen en al zijn communicatie voortaan eerst voorleggen aan de huisjuristen van Tesla.

In februari ging Musk opnieuw de fout in, door productiecijfers te twitteren die hij niet had voorgelegd. Daarop moest hij opnieuw beterschap beloven aan de SEC.