SP houdt vast aan ‘Brusselmans’ en onenigheid om FVD in Europarlement

Met Derk-Jan Eppink, Zihni Özdil en Emmanuel Macron. Elke dag De Haagse Stemming in je mailbox? Schrijf je in.

De Haagse Stemming

Verkiezingsposters van Frans Timmermans worden door SP’ers beplakt met “Brusselmans”. De ChristenUnie zit in een spagaat over samenwerking met FVD in Europa. En kunnen VVD en D66 met Macron de macht van de christendemocraten en socialisten in Brussel breken?

BRUSSELMANS: Nog maar tien dagen tot de Europese Parlementsverkiezingen, maar de campagne kwam vorige week pas een beetje op gang toen de SP met een filmpje over ‘Hans Brusselmans’ kwam - een persoonlijke aanval op Frans Timmermans. Binnen de SP leidt het filmpje tot verdeeldheid. Partijleider Lilian Marijnissen heeft het filmpje op social media nog altijd niet gedeeld, en verschillende lokale afdelingen namen er afstand van. Anderen blijven vasthouden aan het filmpje: op sommige verkiezingsposters van Frans Timmermans wordt de tekst “Brusselmans” over zijn achternaam geplakt. De campagne zou de SP stemmen kunnen opleveren, denkt politicoloog Tom van der Meer: “Het filmpje laat zien dat de SP in Europa qua standpunten echt afwijkt van GroenLinks en de PvdA. Het laat zien dat je relevant bent.”

CHRISTENUNIE vs FVD: Jarenlang zaten Peter van Dalen van de ChristenUnie en Derk-Jan Eppink, lijsttrekker van FVD, in dezelfde Europese fractie in het Europarlement. Eppink was toen nog parlementariër voor de Vlaamse partij Lijst Dedecker. Nu wil Eppink weer tot de conservatieve fractie toetreden met de FVD. Van Dalen wil daar echter niet aan - hij noemt het een “no-go” omdat zijn standpunten en die van FVD te ver uit elkaar liggen. Het lijkt niet meer goed te komen tussen de twee partijen: Eppink beschuldigt Van Dalen er nu van dat hij hem zwart maakt binnen de Europese fractie. Of FVD zich inderdaad bij de conservatieven voegt, wordt pas na de verkiezingen duidelijk. Als dat gebeurt, lijkt er maar één oplossing voor de ChristenUnie: zelf de fractie verlaten.

CHRISTENUNIE vs SGP: Dat zou een opvallende stap zijn, want de ChristenUnie heeft in het Europarlement één lijst en één verkiezingsprogramma met de SGP, en de partijen stemmen nagenoeg hetzelfde. Maar de SGP staat helemaal niet zo negatief tegenover de samenwerking met FVD. Als de ChristenUnie de conservatieven inderdaad verlaat, zou het zomaar kunnen dat de SGP blijft. Dan zou de gezamenlijke lijst niet meer in één fractie zitten. Dat zou niet voor het eerst zijn: in 2009 sloot de ChristenUnie zich aan bij de conservatieven, maar de Britse Tories wilden niet met de SGP samenwerken vanwege het vrouwenstandpunt van de SGP.

NIEUWE FRACTIE: Een andere stoelendans in het Europarlement: de Franse president Emmanuel Macron begint een nieuwe beweging, en ook D66 en VVD sluiten zich daarbij aan. Macron wilde zich niet bij andere Europese liberale partijen aansluiten - hij ziet zichzelf als vernieuwer, en wil dus een nieuwe beweging starten. De beweging bestaat nu uit negen partijen, maar Macron hoopt dat nog meer partijen zich willen aansluiten - met name christendemocraten en sociaaldemocraten. Die fracties delen al jarenlang de lakens uit in het Europarlement. Maar Macron lijkt ook zulke partijen te kunnen verleiden: Matteo Renzi, de voormalige socialistische premier van Italië, was op de bijeenkomst in Straatsburg te zien via een videoboodschap. Of Renzi zich ook daadwerkelijk aansluit, is nog niet duidelijk.

ONDERTUSSEN IN DEN HAAG: Het Binnenhof stond de afgelopen weken stil vanwege het meireces, en die tijd heeft GroenLinks besteed aan het opzetten van een petitie tegen de renteverhoging van studieleningen. Het kabinet wil de rente verhogen, waardoor studenten gemiddeld 5.000 euro extra zouden betalen. Maar die maatregel moet nog door de Eerste Kamer, en kan daar waarschijnlijk op niet meer dan één zetel meerderheid rekenen. Met de petitie wil GroenLinks de druk opvoeren. Zelf heeft de partij ook een probleem rond het leenstelsel: dat stelsel werd met steun van GroenLinks ingevoerd, maar Kamerlid Zihni Özdil nam er afgelopen weekend in een interview in Trouw afstand van: hij wil het stelsel afschaffen. Dat gaat dwars tegen de partijlijn in - met het leenstelsel wilde de partij van Jesse Klaver laten zien dat het heus wel bereid is om verantwoordelijkheid te nemen.

WAT WIJ VOLGEN: Vanavond is het eerste grote tv-debat voor de Europese verkiezingen: de twaalf Nederlandse lijsttrekkers debatteren vanavond in Nieuwsuur met elkaar in Delft. Ook vanavond: een toneelstuk over honderd jaar vrouwenkiesrecht. Onder meer Khadija Arib, Ankie Broekers en Sigrid Kaag spelen de debatten na die leidden tot de invoering van het vrouwenkiesrecht.

QUOTE VAN DE DAG:

“Ik ben toch niet beschikbaar. En jij?”

De eerste ingeving van Carola Schouten was dat ze Arie Slob wel wilde opvolgen toen die opstapte als fractievoorzitter van de ChristenUnie