Recensie

Recensie Muziek

Ingekeerde Sokolov plukt de vruchten van oude Brahms en Beethoven

Klassiek Meesterpianist Grigory Sokolov toont zich achter de vleugel een zachtmoedige minnaar van het leven met Brahms en Beethoven.

De Russische pianist Grigory Sokolov speelde op zondag in Amsterdam.
De Russische pianist Grigory Sokolov speelde op zondag in Amsterdam. Foto Marco Anelli
    • Joost Galema

De serie Meesterpianisten stond zondag in het teken van de jaarlijkse Sokolov-pelgrimage. Toen de Russische pianist-priester na elven de laatste fluisterende noot van zijn zesde toegift speelde, beseften de toegestroomde gelovigen dat Sokolov voor de grens stond, de poort waarachter nog slechts stilte kan heersen.

Hij schetste een scherp portret van Beethoven, beginnend met de bravoure van de Derde Sonate: geschreven door een jonge, zoekende pianoleeuw, tegen wie de beroemde Haydn zei dat hem een grote toekomst wachtte, maar ook dat zijn muziek „behalve schoonheid iets ongewoons, om niet te zeggen verwrongens” zou ademen.

Die tegenstelling lichtte Sokolov glashelder uit, om daarna over te gaan naar de Bagatellen van de oude Beethoven. Die heeft daarin de zevenmijlslaarzen van de Derde Sonate terzijde gelegd. Hij stormt niet meer door het landschap, maar verdiept zich in één facet ervan.

Het wonder van Brahms

En toch, hoe fijnzinnig ook, achteraf verbleekte deze prachtige Beethoven bij het wonder van de tien Klavierstücke van Brahms. De manier waarop Sokolov deze juwelen van de oude dag vertolkte, is terug te vinden in een omschrijving door Gustav Mahler, die Brahms kenschetste als „een forse, ruwe boom, maar met rijpe en zoete vruchten.”

In Sokolovs spel weerklonk een wereld van gisteren, waarvan het stof is neergedaald en alleen de goede herinneringen overblijven: een beeld verzacht door het filter van de tijd.Hier vertelde een mysticus hoe hij de zon in al haar pracht heeft zien ondergaan boven de bergen – wie weet voor het laatst. Onderweg naar de stilte bespeelde Sokolov zijn vleugel als een tedere minnaar van het leven.

De ingekeerde meesterpianist vroeg ook aandacht voor een nieuw talent: de elfjarige Russin Alexandra Dovgan, die dankzij Sokolov eerder op de avond haar debuut in de Grote Zaal mocht maken. De jonge pianiste liet vooral in Chopin haar romantische inborst horen: een oude ziel in een pril lichaam. Zij zal zeker haar weg vinden.