Recensie

Recensie Muziek

Hoogwaardige, vintage Van der Aa in het Concertgebouw

Dubbelconcert Ter afsluiting van zijn huiscomponistschap bij het Concertgebouworkest schreef Michel van der Aa het dubbelconcert akin. Violist Patricia Kopatchinskaja en cellist Sol Gabetta brachten het vrijdag in première.

Componist Michel van der Aa maakte wereldwijd naam met multimediale opera’s.
Componist Michel van der Aa maakte wereldwijd naam met multimediale opera’s. foto: Merlijn Doomernik

Voor componist Michel van der Aa is het aanpoten dezer dagen. Over amper twee weken gaat tijdens het Holland Festival Eight in première, zijn langverwachte Virtual Reality-liedcyclus. Ondertussen hield het Concertgebouworkest vrijdag zijn dubbelconcert voor violist Patricia Kopatchinskaja en cellist Sol Gabetta ten doop. Met het werk sluit Van der Aa zijn huiscomponistschap bij het gezelschap af.

Van der Aa maakte wereldwijd naam met multimediale opera’s als After Life, Sunken Garden en Blank Out. In akin laat hij zijn kabels en jackplugs echter thuis. Geen soundtracks, filmprojecties en andere hightech deze keer, maar ‘gewoon’ een partituur volgens de klassieke regelen der kunst.

Niettemin klonk in de noten onmiskenbaar Van der Aa’s affiniteit met elektronica door. In gelaagde percussiemechaniekjes en metalige strijkersakkoorden die uit een doosje lijken te komen. Eveneens in obsessieve loops en messcherpe montages die het Concertgebouworkest onder leiding van Peter Eötvös feilloos wegzette.

En al is akin een zuivere instrumentale compositie, ook klonk er theater. Vanaf de openingsmaten, waar rasperformers Kopatchinskaja en Gabetta hun lijnen langzaam omhoog lieten kronkelen langs een lage harp en sluipende pizzicato-bassen, was duidelijk dat de componist zijn solisten inzet als protagonisten in een muzikale dramaturgie.

Van der Aa’s muzikale universum is er een van spiegelingen en afsplitsingen, waarin instrumenten via slimme uitwisselingen van motieven en gestes uitgroeien tot elkaars alter ego’s. In akin (lees: ‘verwant’) hangt Van der Aa dat verdubbelingsproces op aan een dwingende spanningsboog die uitmondt in een verschroeiende strijk-battle op de maat van beukende toms en scherp tikkend slagwerk.

Met fel, geladen spel en een expressieve podiumpresence wisten Gabetta en een blootvoetse Kopatchinskaja het publiek een klein half uur op het puntje van zijn stoel te houden.

Hoogwaardige, vintage Van der Aa, kortom.