Fraudezaak politie kan beerput openen

Frank Giltay De oud-voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad van de politie staat maandag voor de strafrechter. Hij zou royaal hebben gefraudeerd.

Foto Valerie Kuypers/ANP

De lijst van feestelijke uitspattingen is lang. Onder leiding van voorzitter Frank Giltay organiseerde de Centrale Ondernemingsraad (COR) van de Nationale Politie in december 2015 bijvoorbeeld drie uitbundige personeelsfeesten, voor een bedrag van 84.000 euro. Giltay trok verder de aandacht wegens dure etentjes, een dienstreis met vrouw en secretaresse naar Curaçao, overnachtingen in het Amstel Hotel en stevige drankconsumptie die hij deels betaalde met zijn creditcard van de politie. Uit disciplinair onderzoek van de politie bleek dat hij zijn werkgever ook de kosten van een imago-coach in rekening bracht, net als van maatpakken en 198 flessen prosecco die hij bij zijn vrouw liet bezorgen.

Onkosten: feesten, een reis naar Curaçao en 198 flessen prosecco

Toen de buitenissige uitgaven van de ondernemingsraad – die een jaarbudget had van zo’n 1,5 miljoen euro – drie jaar geleden aan het licht kwamen, raakte de loopbaan van de eerste COR-voorzitter van de Nationale Politie in een vrije val. In 2016 moest hij na een vierjarig bewind aftreden als voorzitter en een jaar later kreeg hij strafontslag wegens zeer ernstig plichtsverzuim. Maandag staat Frank Giltay (57) in een regiezitting voor de strafrechter in Zwolle wegens onder meer valsheid in geschrifte en verduistering. Het is de eerste keer dat hij publiekelijk kan reageren op de beschuldigingen.

Elf kantjes

De tenlastelegging is een elf kantjes tellende opsomming van uitgaven die Giltay volgens het Openbaar Ministerie ten onrechte declareerde als kosten van medezeggenschap. Voor vele duizenden euro’s werden rekeningen ingediend van een evenementenbureau in Almere. Die werden volgens justitie valselijk geboekt onder aanduidingen als ‘kosten dagelijks bestuur COR’ of ‘vergaderarrangement’. Giltay zou ook met twee vrouwelijke verdachten facturen hebben verzonnen: ‘voorbereiding videoregistratie festival politievakmanschap’ voor 15.730 euro of ‘adviezen mbt Politie item’ ten bedrage van 10.800 euro. Hij liet ook geld van de COR boeken op de rekening van ‘Almere Bruist’, een project van zijn partner Brenda.

Frank Giltay zal zich in de rechtbank van Zwolle zelf verdedigen. Hij heeft enige maanden geleden de band met zijn advocaat verbroken. Giltay kon naar verluidt de raadsman niet langer betalen omdat de politievakbond de bijstand niet wil vergoeden. Het OM wil van Giltay duidelijkheid over hoe hij zich in het verloop van de verdere procedure gaat opstellen. „We willen weten hoe de verdachte zijn verdediging denkt te gaan voeren”, zegt een woordvoerder van het landelijk parket.

Pijnlijke affaire

De vervolging van Giltay is tot op de dag van vandaag een pijnlijke affaire voor de verdachte én het politiekorps. Giltay was jarenlang een vertrouweling van de eerste korpschef van de Nationale Politie, Gerard Bouman. De politiebaas leende hem uit eigen zak vierduizend euro toen Giltay de lasten niet kon betalen van de twee hypotheken die hij bezat voor een bedrag van 814.500 euro. Bouman regelde vlak voor hij in 2016 opstapte persoonlijk de bevordering van Giltay naar een hogere salarisschaal.

Het ministerie van Justitie gelastte een onderzoek van de zogeheten commissie-Ruys naar deze kwestie. Die concludeerde dat Bouman in zijn contacten met Giltay „onprofessioneel” en „ongepast” had gehandeld omdat de indruk werd gewekt dat hij de steun van de COR kocht. Door Giltay meer salaris te geven heeft Bouman „het beeld opgeroepen van willekeur en persoonlijke begunstiging”. Bouman heeft die conclusies nooit zelf kunnen vernemen. Hij stierf op 31 juli 2017, verbitterd, enkele dagen voordat het rapport van de commissie-Ruys zou worden gepresenteerd.

Oor aannaaien

De voormalige COR-voorzitter wil tegenover NRC niet reageren op de strafzaak. Eerder zei hij tegen deze krant dat hij zich het slachtoffer voelt van collega’s die hem „een oor wilden aannaaien”. In 2016 legde Giltay in een vertrouwelijk schrijven aan de andere 34 leden van de COR uit dat de hoge uitgaven hoorden bij de niet geringe doelen die het inspraakorgaan zichzelf stelde. Het streven was „medezeggenschap ‘nieuwe stijl’ uit te vinden” en een belangrijke speler” te zijn in het nieuwe nationale politiebestel. Het inspraakorgaan moest „worden beschouwd als een eigen bedrijf dat professioneel bestuurd dient te worden en professioneel en adequaat dient te worden ondersteund”.

Lees ook: Bij de politie vallen voortdurend lijken uit de kast

Binnen de politieorganisatie bestaat de vrees dat het fraudeproces tegen Giltay uitmondt in een moddergevecht waarbij ook de leiding besmeurd raakt. Giltay heeft tegenover naaste collega’s laten weten dat hij altijd ‘dekking’ had van de korpsleiding bij zijn uitgaven. Hij is niet van plan zwijgend ten onder te gaan.

En dan dienen er nog twee strafzaken tegen voormalige voorname politiefunctionarissen die zich door hun superieuren in de steek gelaten voelen. Een week na Giltay staat eveneens in Zwolle de Eindhovense politiecommissaris Peter van den E. terecht voor fraude.

Er volgt ook nog een fraudeproces tegen de oud-politiecommissaris uit Amsterdam, Ad Smit. „Dat onderzoek loopt nog”, zegt een woordvoerder van het OM in Amsterdam. De aangifte tegen hem wegens verduistering is al drie jaar oud maar juist de berechting van opsporingsambtenaren verloopt niet altijd even vlot.