Recensie

Recensie Theater

Coureursdrama als overmoedig gevecht tegen de dood

Theater Jumping Jack was de bijnaam van motorcoureur Jack Middelburg. Een toneelstuk over zijn leven wordt gespeeld op het TT Circuit in Assen.

Matteo van der Grijn speelt de titelrol van Jumping Jack fraai en eerlijk.
Matteo van der Grijn speelt de titelrol van Jumping Jack fraai en eerlijk. Foto Maarten van der Wal
    • Kester Freriks

‘Het gaat altijd over kerels, motoren, over testri... hoe zeg je dat, testosteron, fuck.” Aan het woord is Petra, fictieve kleindochter van de onbesuisde motorcoureur Jack Middelburg (1952-1984). Met haar uitspraak raakt ze hard, maar ook gevoelvol de kern van het meeslepende rocktheater dat over haar legendarische opa is gemaakt: Jumping Jack, in de regie van Frans Lammers en met een script van Jan Tekstra.

Het overdonderende spektakel speelt zich af op het heilige asfalt van het TT Circuit Assen, pal voor de poleposition. De rockband rond Lucas Hamming zweept de sfeer van de jaren zeventig sterrenhoog op, met hits als Highway to Hell en Jumpin’ Jack Flash van de Rolling Stones, inspiratiebron voor Middelburgs bijnaam: Jumping Jack. Tientallen danseressen, die toen ‘pitspoezen’ mochten heten, vuureffecten, pijlsnel voortjagende historische Honda’s en Suzuki’s, de geur van benzine: ze treffen de motorsfeer perfect.

Lees ook hoe de toeschouwers het circuit op mogen

Het script is te onwaarschijnlijk om waar te zijn: kleindochter Petra raakt ten val met haar elektrische scooter en maakt een reis terug in de tijd. Daar ontmoet ze haar grootvader, die haar aanziet voor zijn vrouw. Zoete liefdesverwikkelingen volgen, maar er schuilt ook boosheid in Petra: waarom hield niemand hem tegen toen hij zichzelf tot slot doodreed op het stratencircuit van Tolbert? Ze mist hem. Op slimme wijze hebben de makers van het coureursdrama een grootvader-kleindochtertragedie gemaakt. Zijn overwinning in 1980 op de TT Assen in de 500cc-klasse maakte hem onsterfelijk.

De doodsangst overwinnen

Jumping Jack is geen reconstructie van Jacks leven. Het gaat over zijn overwinning op de doodsangst. Matteo van der Grijn speelt de titelrol fraai en eerlijk, hij kan niet anders dan racen. Een prachtrol heeft Genio de Groot, als de dokter die Jack telkens oplapt en met hem filosofeert over dood en leven. De ster van de avond is Julia van der Vlugt als Petra. Ze weet schitterend de balans te vinden dus hoop en radeloosheid. In een briljante scène gaat ze woedend tekeer tegen het publiek, dat ze verwijt medeschuldig te zijn aan Jacks dood: „Jullie vinden die crashes stiekem prachtig.” Haar versie van Highway to Hell is een aangrijpende aanklacht tegen het spelen met de dood, zoals haar opa dat deed.