VS sturen opnieuw wapens naar de Golf

Vorige week stuurden de VS al een vliegdekschip naar de Perzische Golf vanwege de dreiging die Iran zou vormen. Nu zijn luchtafweerraketten en een schip gestuurd.

Een Patriot-raketsysteem op een Amerikaanse basis in Israël. Archiefbeeld.
Een Patriot-raketsysteem op een Amerikaanse basis in Israël. Archiefbeeld. Foto Atef Safadi/EPA

De Verenigde Staten sturen een Patriot-luchtafweersysteem naar het Midden-Oosten met als argument dat Iran een steeds groter risico vormt, heeft het Pentagon vrijdag bekendgemaakt. Daarnaast heeft de Amerikaanse marine ook een schip naar de Golf gezonden dat amfibische voertuigen en vliegtuigen vervoert. Het is een nieuwe stap in de snel oplopende spanningen tussen de landen.

De VS verhogen verbaal, economisch én militair systematisch de druk op Teheran. Vorige week kreeg de routine-missie van vliegdekschip USS Abraham Lincoln, dat al onderweg was naar de Golf, een bijzondere betekenis omdat het Witte Huis zei dat het schip plus begeleidende schepen én bommenwerpers op weg waren naar de Golf. Ook dat was een antwoord op een niet nader omschreven dreiging van Iran.

De Lincoln passeerde donderdag het Suezkanaal, donderdagavond arriveerden B-52-bommenwerpers in Qatar en op een andere locatie. De Lincoln krijgt, eerder dan oorspronkelijk de bedoeling was, gezelschap van de USS Arlington. Waar het Patriot-systeem, dat vliegtuigen en kruisraketten kan afvangen, wordt gestationeerd, werd niet meteen bekend gemaakt.

Lees ook: Waarom escaleert het conflict tussen Iran en de VS steeds weer

Dreiging

Welke acute dreiging de Amerikanen zien is niet duidelijk. Een anonieme Amerikaanse bron zei tegen persbureau AP dat Iran militair materieel en raketten aan boord zou hebben gebracht van kleine schepen. Ook zou men rekening houden met aanslagen op Amerikaanse troepen in Irak door milities die loyaal zijn aan Teheran.

Iran noemt de vermeende dreiging onzin en ziet de komst van oorlogsmaterieel als psychologische oorlogsvoering, als pogingen tot intimidatie. De Amerikaanse schepen kunnen „met één raket” uitgeschakeld worden, aldus werd een Iraanse geestelijke geciteerd door het Iraanse persbureau Isna.

Sancties

Teheran en Washington liggen al een jaar met elkaar overhoop. Op 8 mei 2018 trok president Trump de Amerikaanse steun voor een internationaal akkoord over Irans nucleaire programma in. Na jaren onderhandelen was de wereldgemeenschap met Iran overeengekomen dat het land slechts een kleinschalig, civiel nucleair programma mocht hebben. In ruil voor toezeggingen en inspecties zouden internationale en Amerikaanse economische sancties opgeheven worden.

Trump zag niets in die deal en stelde in een aantal stappen steeds strengere sancties in. Europa probeert de deal sindsdien te redden. Iran houdt zich immers volgens internationale inspecties aan zijn afspraken onder het zogeheten JCPOA, het Joint Comprehensive Plan of Action.

De VS stapten uit het internationale akkoord, niet Iran, schrijft Ko Colijn: Iran waarschuwen is de wereld op zijn kop

Woensdag, precies een jaar nadat de VS hun steun aan het akkoord introkken, dreigde de Iraanse president Hassan Rouhani over zestig dagen een deel van de afspraken te zullen schenden als Europa en China geen afspraken maken om de bestaande sancties te verlichten. Het Witte Huis beantwoordde die koerswijziging met nieuwe sancties gericht op staal en aluminium. Eerder probeerden de VS al de voor Iran zo belangrijke olie-export helemaal af te knijpen en werden de Iraanse elitetroepen, de Revolutionaire Garde, bestempeld tot terroristische organisatie.

De VS maken zich al langer zorgen over de rol van Iran in de regio. Iran ontwikkelt middellangeafstandsraketten, steunt Hezbollah in Libanon en staat in Jemen naar verluidt tegenover de Amerikaanse bondgenoot Saoedi-Arabië. Iran geldt bovendien als aartsvijand van Israël. Donderdag riep president Trump de leiding in Iran op hem „te bellen”. Vrijdag liet Teheran weten geen behoefte te hebben aan overleg.