Opnieuw donorkinderen van Karbaat naar de rechter

Zeventien donorkinderen zeggen erfelijke afwijkingen te hebben omdat de screening van zaaddonoren door arts Jan Karbaat ontoereikend was.

De voormalige spermakliniek Medisch Centrum Bijdorp van de omstreden vruchtbaarheidsdokter Jan Karbaat in Barendrecht. Karbaat had van 1980 tot 2009 zijn eigen IVF-kliniek.
De voormalige spermakliniek Medisch Centrum Bijdorp van de omstreden vruchtbaarheidsdokter Jan Karbaat in Barendrecht. Karbaat had van 1980 tot 2009 zijn eigen IVF-kliniek. Robin van Lonkhuijsen/ANP

Meer dan vijftig kinderen die zijn verwekt met donorzaad uit de kliniek van vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat en hun ouders willen via de rechter een schadevergoeding eisen. De omstreden arts zou de donorvaders onvoldoende hebben gescreend op erfelijke afwijkingen zoals ADHD en reuma. Ook zijn andere beloften, zoals over een maximum aantal kinderen per donor, niet nagekomen. Dat bevestigt advocaat Tim Bueters na berichten in de Volkskrant vrijdag.

Zeventien van de kinderen hebben naar eigen zeggen een afwijking voortkomend uit de gebrekkige controle op erfelijke afwijkingen. De donorkinderen stellen onder andere reuma, ADHD, autisme en verschillende longaandoeningen te hebben als gevolg van erfelijke aanleg voor deze afwijkingen

Vragenlijst

Bij anderen klopten donorpaspoorten niet en of waren donoren niet te achterhalen. Ook beloofde Karbaats kliniek in Barendrecht maximaal zes kinderen per donor toe te staan, terwijl er in sommige gevallen een donor tot wel zestig nazaten heeft, zegt de advocaat.

„Het grootste verwijt zit hem erin dat hij beloofde dat hij donoren een vragenlijst voorlegde met de vraag: komen deze ziektes in uw familie voor?”, zegt advocaat Bueter. „Dat is niet gebeurd.” Volgen hem beloofde de kliniek screening tot in de derde graad, dus tot drie generaties terug.

Erfenis

Het is nog niet duidelijk bij wie de claim komt te liggen. Jan Karbaat overleed in 2017. De donorkinderen en hun ouders eisen daarom een schadevergoeding uit de nalatenschap van Karbaat. Het moet nog worden onderzocht in hoeverre de nabestaanden van Karbaat zijn erfenis hebben aanvaard.

De hoogte van de schadeclaim is ook nog niet bekend. Die zal bepaald worden als de rechter heeft vastgesteld dat de gebrekkige screening Karbaat inderdaad aangerekend kan worden en dat de afwijkingen door het DNA van de vader zijn veroorzaakt, zegt Bueter.

Het schandaal rondom Karbaat zal niet het laatste zijn, schrijft hoogleraar René Hoksbergen.

Jan Karbaat bleek vorige maand de vader te zijn van 49 donorkinderen die via de rechter een DNA-verwantschapsonderzoek hadden afgedwongen. In deze zaak kwam ook naar voren dat Karbaat „geen adequate screening” heeft verricht op donoren. Hieruit konden „ernstige erfelijke afwijkingen” zijn ontstaan bij de donorkinderen.