SP past op verzoek cartoonist Oppenheimer omstreden filmpje aan

In de eurokritische SP-spot over Frans Timmermans-lookalike Hans Brusselmans zat een tekening van Oppenheimer. Daar was de cartoonist niet blij mee.

De scène waarin de tekening van Oppenheimer voorkomt. Het lijf van de Rutte-trekpop is van zijn hand.
De scène waarin de tekening van Oppenheimer voorkomt. Het lijf van de Rutte-trekpop is van zijn hand. Screenshot SP

De SP heeft vrijdag het veelbesproken campagnefilmpje over ‘Hans Brusselmans’ aangepast. Dat deed de partij op verzoek van cartoonist Ruben L. Oppenheimer. In de zeer EU-kritische clip komt een tekening van Oppenheimer voor. De tekenaar was niet om toestemming gevraagd en dreigde met juridische stappen als de SP de video niet voor 16.00 uur zou verwijderen.

Het spotje met de tekening van Oppenheimer is van internet gehaald en vervangen door een nieuwe video. Alleen de scène met de Oppenheimer-prent is daarin aangepast. Niettemin zegt de cartoonist tegen NRC nog altijd een gang naar de rechter te overwegen. De SP weigert volgens hem namelijk een rectificatie op zijn website te plaatsen. Dat had Oppenheimer wel geëist. Hij zegt een kort geding aan te spannen als de partij niet alsnog op zijn verzoek ingaat.

SP-partijvoorzitter Ron Meyer erkent tegenover NRC dat er „een foutje is gemaakt”. „Dat hebben we nu hersteld”, aldus Meyer. Een rectificatie op de SP-site is volgens hem onnodig. Meyer heeft wel een excuustweet verstuurd, dat vindt hij voldoende.

Open haard

De spot in kwestie verscheen dinsdag op internet. Hoofdpersoon Brusselmans, een lookalike van eurocommissaris Frans Timmermans, staat symbool voor wat er volgens de SP mis is met de EU. Brusselmans gooit lachend referendumresultaten in de open haard, speelt met tanks en schrokt een oranje taart met een marsepeinen Nederlandse driekleur naar binnen.

Lees ook: SP keert terug naar wortels met anti-Timmermans-spot

Oppenheimers cartoon duikt op in een scène waarin Brusselmans naar het toilet gaat. In de wc hangt een trekpop aan de muur van premier Mark Rutte. Het lijf is afkomstig van een Oppenheimer-tekening van oud-minister Ivo Opstelten, die in 2014 in NRC verscheen. Het hoofd van de minister-president is gemaakt door tekenaar Mirjam Vissers. Oppenheimer vreest dat kijkers zijn werk zullen herkennen, zegt hij tegen NRC, en dat is volgens hem „fnuikend”:

„Ik ben een cartoonist die nooit met politieke partijen in zee gaat, ik wil daar niks mee te maken hebben. Ik ben vaak gevraagd door politieke partijen of ze mijn tekeningen mogen gebruiken maar heb dat altijd geweigerd, daar ben ik heel strikt en ouderwets in.”

In de aangepaste versie van de video is de Rutte-figuur vervangen door een trekpop in de vorm van D66-leider Rob Jetten. Omdat D66 het EU-lidmaatschap wil vastleggen in de grondwet, is de partij volgens Meyer „een nog grotere Europese trekpop dan Rutte”.

Het SP-filmpje heeft voor de nodige ophef gezorgd. Politici verweten de SP smakeloosheid en populisme. De partij zelf zegt ook veel positieve reacties te hebben gekregen. De gelijkenis tussen Hans Brusselmans en Frans Timmermans berust volgens Meyer overigens op toeval.

Correctie (11 mei 2019): In een eerdere versie van dit bericht was de naam van de cartoonist geschreven als Rubben L. Oppenheimer. Die fout is verbeterd.