Proef met nieuwe stembiljetten bij Kamerverkiezingen 2021

De nieuwe stembiljetten worden kleiner met duidelijke partijlogo’s. Om het telproces te versnellen moeten ze ook elektronisch te tellen zijn.

In de evenementenlocatie Fokker Terminal werden op 20 maart de stemmen van de provinciale staten- en waterschapsverkiezingen geteld, met de huidige biljetten.
In de evenementenlocatie Fokker Terminal werden op 20 maart de stemmen van de provinciale staten- en waterschapsverkiezingen geteld, met de huidige biljetten. Foto Lex van Lieshout/ANP

Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) wil bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 twee experimentele stembiljetten uitproberen. Ollongren komt binnenkort met een experimentenwet om dat mogelijk te maken, schrijft zij donderdag in een brief aan de Tweede Kamer. De nieuwe biljetten zijn kleiner zijn dan de huidige biljetten en moeten elektronisch te tellen zijn.

Gemeenten vragen volgens de minister al langer om nieuwe stembiljetten, onder meer omdat stembureaus alleen al aan het uitvouwen van de biljetten veel tijd kwijt zijn. Ook zouden nieuwe biljetten voordelen kunnen hebben voor verschillende groepen kiezers.

Blinden en slechtzienden maken gebruik van een mal om te kunnen stemmen. Maar het grote formaat van het huidige formulier maakt het stemmen onhandig, schrijft de minister. Kiezers die in het buitenland wonen zouden ook baat hebben van kleinere stembiljetten omdat ze die makkelijker kunnen opsturen. Daarnaast zouden duidelijkere logo’s het stemmen makkelijker maken voor laaggeletterden.

Toegankelijk stemproces

Er werd al eerder geëxperimenteerd met de biljetten bij de herindelingsverkiezingen in Groningen, Altena en Hoekse Waard in november. Over twee jaar wil Ollongren de nieuwe biljetten bij echte verkiezingen gaan gebruiken.

Het eerste voorstel omvat een lijst met de partijnamen en -logo’s en daaronder een rijtje kandidaatnummers. De kiezer moet dan eerst een stem voor een partij uitbrengen en daarna de stem voor een kandidaat apart aankruisen.

Bij de andere optie (hieronder ‘Concept 2’) krijgen kiezers aparte stembiljetten voor elke partij. Op één van die biljetten kunnen zij vervolgens aankruisen op welke kandidaat zij willen stemmen.

Als de Kamer akkoord gaat met de experimentenwet, kan de eerste proef uiterlijk in 2021 plaatsvinden. Daarna wordt bekeken welke variant het beste werkt. Veel langer kan het ook niet wachten, schrijft de minister. „Het is nodig om het telproces bij onze verkiezingen te vernieuwen en te verbeteren. Het is ook nodig om voortgang te boeken in het toegankelijker maken van het stemproces voor de kiezers”.

Concept 2
Foto Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Concept 1
Foto Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties