Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Ik ben boos. Dus wat is mijn beloning, Rutte?

We hebben allemaal een geel hesje aan, zei Rutte in december. Je kreeg niet de indruk dat de premier namens alle Nederlanders sprak, maar dat deed er ook weinig toe. Dit was ruttiaanse handigheid. Even een nieuwe oppositiegroep ontwapenen. Uw pijn is mijn pijn.

Jan Dijkgraaf had er niet van terug. De voormalige lijsttrekker van GeenPeil (vijfduizend stemmen, nul Kamerzetels), ook bekend als oud-redacteur van Panorama, probeerde destijds de Franse protestbeweging van een geloofwaardige Hollandse variant te voorzien. Meer dan een paar honderd man per stad kreeg hij niet op de been. Dus in plaats dat hij de premier lik op stuk gaf – ‘blijf met je rotpoten van mijn rot-gele hesjes af, Rutte’ – zat hij drie dagen later kansloos te klagen bij Tijs van den Brink op de radio: „Politiek laat gele hesjes in de steek.”

Exit Dijkgraaf, de meester van de mislukking.

Intussen weten we hoe dit zonder Dijkgraaf verder ging. Op straat in Roermond werd Rutte laatst door enkele gele hesjes uitgescholden (‘Kankerlijer!’ ‘Oprotten!’) en de premier reageerde met een variant op zijn truc uit december: wilden ze niet eens langskomen? Voor hem ook handig als Baudet later zou klagen dat de premier zelfs ‘klimaatpubers’ in het Torentje ontvangt: ‘Iederéén is bij mij welkom, meneer Baudet.’

Zo konden we dinsdagavond zien dat een geel hesje niet betekent dat je ook omgangsvormen hebt. De één liep telefonerend het Torentje binnen, de ander weigerde de premier een hand en was alleen gekomen om zijn aftreden te eisen. Het kon Rutte natuurlijk niets schelen, overgevoeligheid kun je hem niet verwijten, maar zelf zullen de gele hesjes er hun zaak niet mee gediend hebben.

Toch nodigde de premier ze uit voor een vervolgafspraak. En ik wil aannemen dat ze gerechtvaardigde klachten hebben, maar hier klopte natuurlijk niets van.

De angst van politici voor bepaalde boze burgers creëert al langer een pervers verband – hoe groter hun woede, hoe groter de politieke aandacht – maar dit ging ruim te ver. Eerst schelden belonen met een uitnodiging, daarna onbeschoftheid belonen met een nieuwe uitnodiging. Wat volgt? Ze komen Algemene Zaken verbouwen en mogen met Rutte op vakantie?

En: stel je even voor dat klagende Marokkaanse of Turkse Nederlanders het Torentje zouden betreden zonder Rutte een hand te geven: zouden die ook een vervolgafspraak krijgen? De enige vraag is dan, vermoed ik, hoeveel seconden het duurt voordat iemand op sociale media, of in het Torentje zelf, over ‘oppleuren’ begint.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.

Correctie 9 mei 2019: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Jan Dijkgraaf oud-hoofdredacteur is van Panorama. Dat moet zijn oud-redacteur.